THE PROJECT GUTENBERG EBOOK OF JAPANSE VERZEN

This ebook is for the use of anyone anywhere in the United States and most other parts of the world at no cost and with almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included with this ebook or online at www.gutenberg.org. If you are not located in the United States, you will have to check the laws of the country where you are located before using this eBook.

Title: Japanse Verzen

Author: J. K. Rensburg

Release date: May 25, 2023 [eBook #70860]

Language: Dutch

Original publication: Netherlands: Johan Pieterse

Credits: Jeroen Hellingman and the Online Distributed Proofreading Team at https://www.pgdp.net/ for Project Gutenberg

*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK JAPANSE VERZEN ***

[Inhoud]

[Inhoud]

[Inhoud]

JAPANSE VERZEN.

JAPANSE VERZEN.

ROTTERDAM.—JOHAN PIETERSE.—1903.

[7]

[Inhoud]

INHOUD.

I.

FOEDZJI-NO-HANA.

I.

Proloog

1

II.

Foedzji-No-Hana

2

III.

Serenade

3

IV.

Geisha’s

4

V.

Port-Arthur

5

VI.

De Rijzende Zon

6

VII.

Saluutschot

7

VIII.

De Draak van China

8

IX.

Volkeren-Morgen

9

X.

Pan-Mongolisme

10

XI.

De Internaatsionale

11

XII.

Flirt

12

XIII.

Onheilsbode

13

XIV.

Atlantis

14

XV.

De Adelaar der Atlantiden

15

XVI.

De Dochters van Atlantis

16

XVII.

In oude tijden [8]

17

XVIII.

De Grote Vloed

18

XIX.

’t Verloren Eden

19

XX.

De Atlantise Oceaan

20

XXI.

Het Chrysanthen-Rijk

21

XXII.

The flowers, that bloom in the spring

22

XXIII.

Avondstond

23

XXIV.

De Mi Kado

24

XXV.

De Kogo

25

XXVI.

Uit de Midden-Ewen

26

XXVII.

Het Sintoïsme

27

XXVIII.

Stervende Adel

28

XXIX.

De Vuurvloed

29

XXX.

De Val van Rome

30

XXXI.

De Val van Mekka

31

XXXII.

De Val van Peking

32

XXXIII.

De Franse Republiek

33

XXXIV.

Parijs

34

XXXV.

Fin-de-Siècle

35

XXXVI.

Fin-d’Eres

36

XXXVII.

Nouvelle Ere

37

[47]

II.

KIKOE-NO-HANA.

I.

Wimpels van wirook

49

II.

Levenslust

50

III.

Rust

51

IV.

Kerstmis-Stemming

52

V.

’98–’99

53

VI.

Mongoolse Stemming

54

VII.

Japanse Weelde

55

VIII.

Treurig, treurig

56

IX.

In Vogelvlucht

57

X.

Toekomstige Bouwstijl

58

XI.

Japanse Munt

59

XII.

Expanzi-Kunst

60

XIII.

Zijdeteelt

61

XIV.

Nacht

62

XV.

Kamerscherm. Haroe (Lente)

63

XVI.

Aki (Zomer)

64

XVII.

Natsoe (Herfst) [48]

65

XVIII.

Hoeyoe (Winter)

66

XIX.

Straat bij avond

67

XX.

Strafplaats

68

XXI.

Bruiloft

69

XXII.

Watervogels

70

XXIII.

In den Tempel van Kamé-Ido

71

XXIV.

Voor den Strijd

72

XXV.

Japans Toneel

73

XXVI.

Naar de post

74

XXVII.

Satsoema-Vazen

75

XXVIII.

Begrafenis

76

XXIX.

De Berg van Nikko

77

XXX.

Staten-Generaal

78

XXXI.

Wereld-Drang

79

XXXII.

Scheidens-Uur

80

XXXIII.

Licht

81

XXXIV.

Rijk van de Zon

82

XXXV.

Betere Tijden

83

XXXVI.

Wedergeboorte

84

XXXVII.

Nirwana

85

XXXVIII.

Het Oude Lied

86

XXXIX.

Sayonara!

87

[1]

[Inhoud]

FOEDZJI-NO-HANA.[1]

I.

PROLOOG VOOR ANNO 2558 (1898)

DER

JAPANSE TIJDREKENING,

JAAR 30[2]

VAN

MOETSOE-HITO’S[3] MEI-DZJI.[4]

In Dzji-Pon-Koeé,[5] waar een eew’ge brand

Van heilig bloemvuur naar de Zon vervlied,

Waar men in parasol en in chrysanth

’t Beeld van het Licht alom vervuldigd ziet,

Kleurt alle maanden bloemtooj, daar dit land

Haar trouw steeds niwe stuifmeel-wirook bied

En de kalender word in kunstenaars hand

Door kleur en dicht daar tot één bloemenlied.

Nu zi ’k de Muze als een moesmé[6] mij

Twaalf wajers als fana kojomi[7] reiken

Met bloej van kunst, di naar den tijd er tiert,

Moog z’allen zo’n omfleurde verzen-rij

’t Geplooj van wajers, twaalf in tal, ontstrijken,

Die ’t Niwe Jaar met Niwe Kunst doorsiert.

[2]

[Inhoud]

II.

FOEDZJI-NO-HANA.

Als een Japans poëet, di, ruim omwaad,

Gebukt voor slank, blank vel van rijst-velijn,

In helrood inkt-meer een penseelspits baad,

Waarlangs in zeegroene en wolkrose schijn

De zoom, een parelmoeren schelprand gaat,

En waaraan stenen hondje, kneuterig-klein,

Tot stoornis met een sprong te dreigen staat

Om woest te spatten op ’t papier-satijn.[8]

Zo wil ik stil Japanse Verzen rijen

Als zulk een dichter, di met zacht gestreel

Woord-tekens, helrood, uitzwiert van ’t penseel,

Zodat het blad vol trossen beelden hangt

Gelijk lichtblauwe foedzji neder rankt[1]

En met zo’n fleur van lente U vermeien.

[3]

[Inhoud]

III.

SERENADE.

Als zanger, di voor liefste’s woning beid,

Het rechterbeen spitst vóór, de linkerhand

Omslankt den samisen,[9] de rechter spant

Toontonkeling van een lied, dat hem geleid,

En schouwt wat wajertaal ze’m tegenspreid:

Of zij d’afhoegi[10] achter ’t kapsel plant

Als aureool en vleiziek naar één kant,

’t Gelaat en ’t zwart getoet der haren glijd,

Of dat de zangstroom, die zijn monde-wel

Als wirook uitstijgt, welke opwaarts duft,

Als wolk van geur verjaagd word, weggepuft.

Zoo lees ik, Muze, uit uw wajerspel

Of ge’ u afkeurend heenwend van mijn kunst,

Dan wel di toewuift met gebaar van gunst.

[4]

[Inhoud]

IV.

GEISHA’S.

Nu trippen één voor één mijn Verzen aan,

Beheerst door samisen- en koto-klank,[11]

Een drom van geisha’s,[12] met een wuft gewank

Der haarvracht, waarheen sporten spelden staan

En als tot steunsel schuins de oogen gaan.

Ze schuifelen zoetjes: er vlied goudgesprank

Van reigers om ’t blauw zij gewaad, wijl rank

Ze’ aan één hand over ’t kapsel wajers slaan,

Dan weer wijd-arms in d’enge obi[13] hangen

Aan rijen of d’afhoegi voor ’t gezicht

Als uit een mom met donkere iris lonken.

Zo zi ’k mijn Verzen in figuren slangen,

Wier zwaaj en dans juist naar de maat verzwicht

En zwirig in gespitsten kleedval flonken.

[5]

[Inhoud]

V.

PORT-ARTHUR.

Een fort op steil gebergt’ aan zee. Daar laajt

Van vele standaards in drihoekig veld

Het heilig geel van ’t Hemels Rijk: er zwelt

Gekronk in van zijn Draak der Nacht. Daar zwaajt

Wreedogig krijgsvolk ’t kromzwaard, zelf gepaajd

Door dolle hoogmoed; zelf slechts is ’t gekweld

Door vrees voor ’t Monster op den muur gesteld,

Dat sepia-zwart de keizerskleur begraajt.

Maar in het Oosten start in front aan front

’t Japanse leger; duizendvoudig schicht

Zijn wapenglans—tot plots de stormtrom roert,

Als in versnelde doods-mars, ’t Zonne-Rond[14]

In blanke Vaan de bataljons van ’t Licht

Met woesten oorlogs-galm ten aanval voert.

[6]

[Inhoud]

VI.

DE RIJZENDE ZON.

En opgesrikt uit ewen-ouden waan

Door ’t vuur, dat altijd nader, wisser vlaagt,

Zien de Chinezen ladders heffen, slaan

Met haken in de muren, ider draagt

Gebukte krijgers, di zich wild ruim baan

Met kolven, sabels zwajen; waar men ’t waagt

Hen nog met houwen, steken te weerstaan,

Tot over ’t fort hun Zon steeds hoger daagt.

En wi hen smekend geen erbarmen vind,

Word neergebeukt of met een knal geveld

En ’t lood haalt in wi nog te vluchten tracht,

Tot over de gevall’nen ’t Monster wind,

Alsof het di nog in zijn klauwen knelt

Tot prooj voor ’t overwonnen Rijk der Nacht.

[7]

[Inhoud]

VII.

SALUUTSCHOT.

Langs nachtblauw als met kruitgewolk bezwaard

Spicht mast en ra op kruiserforten aan,

Wier rompen in lichtgrijze pantsers staan

Dik van de kiel, tot waar de wacht rond staart

In ’t hoogst balkon. En van hun bruggen klaart—

Wijl uit de pijpen dreigend vlammen slaan

En roetrook poeft—aan elke flank een spaan

Van booglicht, dat hel-ernstig hunne vaart

Ombreed.—Een knal!… En drimaal zinkt en stijgt

’t Blank dundoek, waar de Zonbal scherp in bloed,

Als vreemde vlaggenvlucht het want doorrijd

Van d’Europese vloot, di hen omtijgt

En met geboenk, ver donderend, wedergroet:

’t Modern Japan als Grote Mogendheid.

[8]

[Inhoud]

VIII.

DE DRAAK VAN CHINA.

Om China’s Muur, bergwallen, einder-luchten

Waarvan naar ’t zenit starre Stilte ging,

Plang-plangt de trom en doet zijn dwingren duchten

Voor d’aandreun, klank van grootse’ Omwenteling.

Alom voor stoomwalm, koolspits-flitsen vluchten

Zeilwagens[15], sampans,[16] waar langs stroomgesling

En reels Europa’s ijzeren monsters zuchten,

Waar gong-gebong voor klok-getang verging.

O Rijk van Licht in gruwelnacht verloren,

Uw vaan zonk als Gehenna’s zinnebeeld,

Doch laat nu vreemde’ u ’t Tao[17] zullen wijzen,

Uw monster als een niew simbool hergloren,

Door hete gloed van bloemenmeel omgeeld,

Weer als de Vuur-Draak van Vooruitgang rijzen.

[9]

[Inhoud]

IX.

VOLKEREN-MORGEN.

Gegroet, cobors[18] met groene koepelronden,

Di tempels soms van ’t Toekomst-Land mij leken

En dan m’een plechtig Zondags-bong’len zonden,

Met drang van koorgezang mijn ziel doorstreken.

’k Wil met den stouten waan der Slaven breken,

Di Ruslands wereldheerschappij verkondden,

Want reeds zi ’k in mijn vlucht naar verder streken

Ook den Mongool een mateloos Rijk zich gronden.

’t Is me of daar troostend de pagoden-torens

Hun luifels voor geknechte volken breiden,

Moed schenken door ’t opspitsen hunner horens

Al wi ook dáár een niwen dag verbeiden

En reeds hun schellen met de randen schouwen

Naar d’Aarde in aller Volkeren morgen-blauwen.

[10]

[Inhoud]

X.

PAN-MONGOLISME.

In China, Birma, Tonkin, al di landen,

Wier vlaggen eerst verlamd in luchtrust hingen,

Maar di sinds kort vooruitgangsvlagen spanden,

Zal snel nu vrij hun kleur en beeld uitslingen:

Heet Cochin-China’s geel, omzwart van tanden,

Blank Siams Olifant uit wemelingen

Van rood en uit di tint met blauwe randen,

Cambodja’s Tempel en uit geel aan zwingen,

Korea’s Tijger.[19]—Zo voor Frankrijks kleuren,

De Duitse en Moscovitise Adelaren,

De Union Jack[20] nog ’t Gele Ras moet zwichten,

’t Zal Dai-Nippón[21] zich tot modelstaat keuren,

Zijn volken om de blanke Zonvaan scharen,

En ze’ als hun aller Oriflamme lichten.

[11]

[Inhoud]

XI.

DE INTERNAATSIONALE.

Uw jacht op winst om d’aardbol, plutokraten,

Zal zelf tot bouw van beter orde’ U dwingen,

Di wellicht dacht straks ’t Volk slechts loon te laten

Als koelies in Uw goeden tijd ontvingen.

Geen vrees, dat spoedig gele Sindikaten

De blanken met chinese list verdringen,

Of van de werklui de Mongoolse maten

Nog steeds de aartsvaderlike liedjes zingen.

Want zoals draken kraterbrand opstuwen,

Vaak van Nippón den gansen bouw bedreigen,

Zoo trilt di tans tot wissen val bereid,

Waar muilen van de Pers hel lichtvloed spuwen

En Marx’ parool een leger saam doet tijgen,

Dat ginds ook onder ’t Rode Vaandel strijd.[22]

[12]

[Inhoud]

XII.

FLIRT.

Als dame, di met kni-knik voorwaarts treed,

Deemoedig nijgt tot minnedienst bereid,

Plat den afhoegi onder d’ogen breid,

Zo zich hem toereikt uit eng dalend kleed,

Di—daimiyo[23]—machtig uit zijn mantel breed,

Eén hand aan ’t kromzwaard, plots den wajer rijt

Uit vasten gordeldruk, beschermend spreid

Als meester en zo trots haar welkom heet,

Zo zi ’k Nippón mij hare schoonheid biden,

Di schelms een reuzen-wajer tot mij richt,

Maar fluks behaagziek niet alleen ’t gezicht,

Doch heel haar nauw omstrikten, blauwen tooj,

Om mij te meer te’ ontbranden op haar mooj,

Steeds weer in zijn omstraling doet vervlieden.

[13]

[Inhoud]

XIII.

ONHEILSBODE.

Gelijk uit dennen, dreigend opgericht

Aan roerloos meer in Nippons stille lucht,

Als reeds de maanboog, zich bepeinzend, licht,

Een zwarte vlinder vliddert,—geen gerucht

Ontwuift zijn rouw—en op een bloemkroon zwicht,

Helwit en smoorstil haar den dood toezucht,

—Dra welkt ze, sleept langs d’oever als ontwricht,

Wen d’onheilsbode spoorloos is gevlucht—

Zo stort, wanneer de zon zijn wajering stralen

Saamsmalt, een Stoomkoorts, rosse, bleke vrouw,

Zwartwikig uit de donkere bossen aan

En doemt pagoden, burchten, di nog pralen

Als roem van feodale wereldbouw

Met dreiggebaar ook ginder te vergaan.

[14]

[Inhoud]

XIV.

ATLANTIS.

In Glori-Ewen voor den Groten Vloed,

Rees steil het kokos-wuivend vasteland:[24]

Atlantis, waar zich nu de kabel spoed

Door zee en slechts wat scheeps-stoom langs den rand

Van d’Oceaan-Bol wimpt. Als aan zijn strand

De keizer stond, dan stormde een schimmelstoet

Van golven aan, gemend door meermans hand

En boog de halzen willig hem te voet.

Naar Yucatan,[25] naar de Sahara-Zee,

Naar zijn Etrurise koloniën,[26] On’s[27] westkust

Ruisten zijn draken en stijf wikend week

’t Spaan-zwajen van zijn barken, di gedwee

De waterbisons trokken naar zijn lust,

Al naar zijn septer hun een baan voor streek.

[15]

[Inhoud]

XV.

DE ADELAAR DER ATLANTIDEN.

En voor der piramiden, tempelen macht

Van rots hield als d’Azteken—fier geveerd

Het adelaars-profiel—het krijgsvolk wacht

Met lans en tomahawk[28], getatoeëerd

Met ’s keizers Arend, totem, di, vereerd,

Gulde op een voorslip en met franje-pracht

Hun van de heupen viel en d’afkomst leert

Van dit stil-ernstig, heroïek geslacht.

’t Is of di Vogel, daar van deze stam

De Tiberstad Etrurië’s Wet[29] ontnam

Als telg den Adelaar van Rome won,

En later nog uit verre’ Atlanten-loot

Een als de arend starend Ziner sproot:

Een Dante’, een Angelo, een Napoleon.[30]

[16]

[Inhoud]

XVI.

DE DOCHTERS VAN ATLANTIS.

En zo in ’s vorsten vuist de irisbrand

Des Adelaars tal van volken overschóót,

Zijn vlucht van wigwams[31] in het Zilverland[32]

Tot over Gallië’s dolmen[33] schaduw goot,

Stil boog voor zachte keizerinne-hand

Kameel, rendier en hond, ’s mans lotgenoot,

En duif en pauw, der bloemen vlammen-stand,

Magnolia-legioen en leliën-vloot.

Zo star in wapenpraal de lijfwacht stond

Aan poorten van de lotoszuilen-zaal,

Waar gasten lagen aan het vorstelijk maal,

Ranonkelrank langs gulden gordels wond

Een keur van danseressen sluiering

Of hun gewank aan zichtb’re ritme hing.

[17]

[Inhoud]

XVII.

IN OUDE TIJDEN.…

En op der Hoofdstad hoogste tempeldak,

Waar men den Zonne-Adelaar hulde bracht,

Als hij des morgens zegenend van zijn strak

Gespannen zwingen licht afvlaagde, placht

Men vuur tot sein te branden. Dan ontstak

’t Van fort tot fort een weer-sein, dat bij nacht

Zo orders schoot door ’t Rijk en op dat vlak

Een toorts van wijsheid scheen der sterrenwacht.

En wi tot lering van een vreemden stam

Atlantis’ priesters opzocht, scheen di vlam

Als bliksem flitsend over d’Oceaan

Alom zo’n licht van weten op te slaan,

Waar ’t wichelaars-oog verrukt der sterrental

Omkringde als dorre prairiën regenval.[34]

[18]

[Inhoud]

XVIII.

DE GROTE VLOED.

Wee!—Schemering, zwoelte zonk.—De lucht werd gal

Van wolkgedreig—Voor plotse stormjacht boog

Der palmen hals als beulsprooj voor den val

Van ’t zwaard, aan hozen op spiralend toog

Bezweept van bliksems, steigerend tot den hal

Des hemels de Sahara-Zee en vloog

Zijn kom uit, water stapelend, wal op wal,

’t Ontzet Atlantis overwelvend, hoog

En honderd-muilig.—Wee! De Zee verslond

Op heuvels ’t laatste mensen-kluwen, ’t zwond

In wiling, elke angstkreet werd gesmoord

Door donders. ’t Was der goden val. Wee!—Voort

Joeg bliksem en sikloon en golfgedrang.—

Plasregen raasde veertig etmaal lang.

[19]

[Inhoud]

XIX.

’T VERLOREN EDEN.

’t Was om di Zee,[35] dat Edens vier-stroom stuwde,

Waar rozig lotus en flamingo gloejden,

Uit bladerheuvelen palmen-vederen sproejden,

Oranje-waduwen zwoele wind doorvluwden,

In d’overkapte nest-kring wevers[36] tjuwden,

De olifant door ’t woud een weg zich snoejde,

Schaapskudden blanke’ amandelen ondervloejden,

En heller Zon den Mens door ’t loof toe gluwde,

Sinds hem de Slang, (het Water), wijsheid leerde

Tot landbouw, met den tand (der spâ) liet snijden

In d’Appel,[37] di d’Almoeder, (d’Aarde), ’m bood

Doch sinds dien Vloed was ’t Teb,[38] di hier regeerde,

Er dorheid, hitte, stank en stilte spreide

’t Met een rond wentelend zwaard[39] van vlammen sloot.

[20]

[Inhoud]

XX.

DE ATLANTISE OCEAAN.

En als een vloot, di in een mist verschimt,

Waast groen, door roerloos kristallijn omglampt,

Atlantis’ Hoofdstad. Op haar pleinen glimt

’t Zeesterren-firmament en flauw-blauw lampt

Er boog aan boog van kwallen. Spichtig klimt

De kreeft er trappen op; veelarmig klampt

Zich d’inktvis om een zuil en dreigend grimt

De muil van haje’ uit hoeken, waar bekamd

Met stelen, bruin, olijfgroen, knol aan knol

Op algenstengels zwelt. Door ’t golfgegrol,

In noodweer rekt soms uit een wigelkuil

Van baren als van spooksels angstgehuil,

Maar zont het zeeveld, dan wit wikend spreid

En zaajt de meew er slechts: Vergetelheid.

[21]

[Inhoud]

XXI.

HET CHRYSANTHEN-RIJK.

Als Rijk van Mythe in ’t breed, uitwajerend Licht,

Waarvan de goudvis de hoogrode gloed

Tot in het diepst van donkere wateren schicht,

Zoo prachtte Oud-Japan:—’t Golft van den voet

Des blanken Foedzji-Yama[40] overspicht

Van ewig pijnboom-groen zijn heuvelvloed

Naar zee. Gelijk een vloot bloem-jonken ligt

Het pralend door den Oceaan omspoed.

’t Is of elk dakscherm, dat ten hemel langt

Er vloed van zon-stofgoud en bloesems vangt,

Geen god of boeddha, die in tempels woont,

Di niet op heil’ge kelk: de Lotus troont

En ’t impeerjaal blazoen van ’t Zonne-Land

Siert, heraldiek verstijfd, de Bloem Chrysanth.

[22]

[Inhoud]

XXII.

THE FLOWERS, THAT BLOOM IN THE SPRING.…[41]

O Land, dat, zo gewolk uw Zon betrekt

Beschaduwd als in siësta slingt, gedekt

Door halo-bleke stralen, wijd en zijd

Als uit een hemel-parasol gespreid,

Ge lijkt, als uwe foedzji franje’s breid

Eén bloemgrot, waarvan teer-blauw druipsteen glijd,

En als de sneew nog langs de takken rekt

Dan wit en roodt pruimbloesem, di er gekt

Bij ’s Winters aftocht. Hier spicht zonder groen,

Het tulpgeboomte’[42] om menig pavieljoen,

Waar ’t rose als bruigoms stoet, blank voor de bruid

In tchaya’s[43] menig minnend paar omsluit,

Dat vlinderlicht in bloemen-sferen leeft,

Op wajer-zwier chrysant-gezon doorzweeft.

[23]

[Inhoud]

XXIII.

AVONDSTOND.

En ’s avonds tussen meen’ge kamerwand

Kilwit gelijk de parelblanke Maan,

Als hij vol, ouwelplat, in ’t blauw zijn rand

Scherpt, vlamt om ’t doodstil zwart of hoogrood staan

Van ’t teeblad-meer, om den chibatsi-brand[44]

Gekelk van lotuskoele, lichte blaân

Van teer porselein, waar kleiner meer in spant,

Van tcha[45] en waaruit prikkelend geuren gaan

Naar moesmé’s in ’t spits uitgesneden kleed,

Dat kartelend als gebloemt de vloer bebreed,

Dan rozebloost deurlat-geruit en muur

Van lampions, bemorsd met rood, als vloejt

In huis aan huis weerschijn van ’t lotus-vuur,

Dat zacht en vroom voor ’t beeld van Boeddha gloejt.

[24]

[Inhoud]

XXIV.

DE MI KADO.

Daar leefde’ in een paleis staande’ uit een gracht

Vol lotusbloemen—braak rondom de rand—

Met witten toren, violet bevlagd,

D’aloudste Dynasti van heel ’t Vierkant[46]

Der Aarde: Dzjimmoe-Tenno’s trots geslacht

En blank straalde in de wimpeling de Chrysanth[47]

Van den Mi Kado,[48] di in fabelpracht

Van zaal aan zaal, hel-rijk met wand aan wand

Van goudlak, leefde’, onzichtbaar als een god.

Eén wajerflap van toorn en ’t was gebod

Tot hara-kiri,[49] maar heil wi het hoofd

Ter aard boog als er gunst mee werd beloofd,

Van hem als van astraal-licht[50] afglans ving,

Slechts zelde’ aanschouwd in heil’gen hemelkring.

[25]

[Inhoud]

XXV.

DE KOGO.

Zoals na d’eerste donder plots de lucht

Stof, mensen, bladeren van de wegen vaagt—

Nu plutteren druppels tot, versneld, gerucht,

Razen van regen aanvaart—zo, gejaagd,

Nam ’t volk voor naderend hoefgeglop de vlucht,

Als van den mantelzwier der wacht omvlaagd

De Kogo[51] aantoog, elk voor ’t hoofd beducht.

Want sterven moest de onderdaan, di ’t waagd’

Eén blik te heffen naar den palankijn

Van goud, waar achter violet gordijn

Ze’ in ’t wit—met zwarte draken overkringd,—

Door ebben aureool van ’t haar omringd,[52]

School, mysties gloejend ’t adelaarsgezicht[53]

Als door den gloed der keizersvlag omlicht.

[26]

[Inhoud]

XXVI.

UIT DE MIDDEN-EWEN.

Nog staat als ster, di—langsaam neergedaald—

Voor voetstuk zich tot lotusbloem vergrote[54]

In tempels, waar zijn stengel neerspiraalt

En heft—de blote borst van ’t kleed omvloten—

De Boetsoe,[55] wiens gelaat Nirwana[56] straalt.

’t Schijnt, zo zijn oogen zalig staan gesloten—

Of ’t wimperpaar van Licht toch word doorschoten,

Hij als in droom zijn goddelik Woord herhaalt

Met breed gebaar. Nog steeds bij ’t gongen-gonzen

Stroomt ’t volk door torii’s[57] in de tempels, knielt

Het hoofd ter aard’ door handgebrei geschoord

Of smeekt de handen stijf op met de bonzen[58]

En mompelt beden als door srik bezield

Of ’t donderen van het Rad der Karma[59] hoort.

[27]

[Inhoud]

XXVII.

HET SINTOÏSME.[60]

Nog blijft in Miya’s[61] steeds de Spigel stralen

En flonkt er Bergkristal, Banier en Zwaard,

Waar witte priesterstoet in tempelzalen

D’erinnering aan de Kami’s[62] vroom bewaart,

Di er op handgeklap van ’t Volk neerdalen

En door gebed de heldenkracht weergaart

Der Vaderen, wier geschim er om blijft dwalen

En door hun macht zijn ziel van licht doorklaart,

Zo ’t veel verwierp van wat de ouden dachten,

’t Wil de’ ogen toch in effen spanning richten

Op de simbolen, di den voorzaat lichtten

Om schoner, reiner dan de voorgeslachten

Van wat als zonde, duister drukte ontdaan,

Een niwe wereld-orde in te gaan.

[28]

[Inhoud]

XXVIII.

STERVENDE ADEL.

Maar zoals eens de Waterdraken kwamen

En met hun muil de ruiters overbogen,

Die onder hunnen Adelaar-standaard samen

Met wilden oorlogskreet hun tegen vlogen,

Doch met hun klauw ze wisten te omvamen

En met hun rossen, steigerend opgetogen,

Ter aarde draajde’, Atlantis stormend namen

Ondanks ’t vergeefs, maar toch heldhaftig pogen

Van ’t adelaars-ras, zo wi nog mocht geloven

Van ’t arendskroost den draken-stroom te dammen

Di in Cipango streek na streek doorstoven

Brand zajend met hun kam, gewiek van vlammen,

Word duizelend met één pantserboenk versmeten

Of in hun gruwb’ren greep vaneen gereten.

[29]

[Inhoud]

XXIX.

DE VUURVLOED.

Gelijk de wateren d’Atlantiden velden,

Di fier nog tot verweer den vloed weerstonden,

En trappen op, terrassen over helden

Steeds elken top met enger kring omrondden,

Zo, sinds stoom-monsters Oud-Japan doorsnelden,

Was ’t, of het vuur opnieuw de meer-rotonde

Des Foedzji-Yama uitbrak, geizers welden

Uit idere plooj, alom de steden stonden

In krater-regen en vergeefs hun daken

De horens als om hulp ten hemel staken,

Waaruit legioenen van gewiekte draken

Gestaag verderf naar al hun glori braken,

Zelfs sampans, di ter vlucht hun snebben richtten

Met heel het Rijk in rook, vuurval doen zwichten.[63]

[30]

[Inhoud]

XXX.

DE VAL VAN ROME.

Ik ben geen dichter, di zich voelt versmeten

Uit vreemde wereld, di hij rijzen ziet,

Haar herfstig-somb’ren aanblik wil vergeten

En in gedroom naar oude tijden vlied;

Wien ’t lijkt, alsof geen schakel uit den keten

Der Evoluutsi hem verbinding bied

Met Hede’ en Toekomst en di toch verbeten

Vloekt al wat d’Eew van ’t Eertijds leven liet.

Ik treur niet meer, wanneer ik aan de luchten

Den draf van adels-dronken ridderstoet

Of ’t plechtig aangegleden praalvertoon

Van Rome’s Kerk gestoord zi en vervluchten

Door walm van ’t uit fabriken hevelend roet

Als spuwde d’Aarde golpen somb’re hoon.

[31]

[Inhoud]

XXXI.

DE VAL VAN MEKKA.

Noch, als niet meer heetrood uit een der kommen

Van Balkansneew—als yatagan gewet:—

De Halve Maan opdreigt, noodklokken bommen

Door ’t Donauland, de bergwacht, uitgezet,

Den Sultan staand in ’t zadel voor zijn drommen

Koráán en zwaard ziet heffen, hun trompet

De heem’l en aarde’ alom door brandkolommen

Eén hal—den Oorlogs-God van Mohammed

Wijdt tot moskee;—noch, wen dra één: de Slaven,

Nu scheuring Habsburgs, Osmans[64] Rijk bedreigt

En dan Czaar Peters Wil[65] ze voorwaarts dringt

Met woest Oera! den Bosforus[66] bedraven,

Zijn Adelaar langs d’Aja Sofia[67] stijgt

En Mekka’s heiligdom[68] tot puin verzinkt.

[32]

[Inhoud]

XXXII.

DE VAL VAN PEKING.[69]

Geen japans masker zi ’k meer grijnzend grimmen,

Wit-borstelig wenkbrauw-boog en spitse baard,

Om puilende’ oogen koperkleurig glimmen,

Dat aan een hemel leeg van goden staart,

Waar sinds de Dertiende’ Eew een stadig klimmen

Van stemmen[70] ook door ’t Uiterst Oosten vaart

Di na ’t asketies, middeneews verschimmen

Verkonden, dat Nirwana blijft bewaard

Voor hen, di om hun ziel hun vlees niet schonden.

Want spoedig word daar hoger Schoon gevonden

Dan in ’t Feudale Rijk, waar—rond getogen—

De bonzen bedelden, waar daimiyo’s vlogen

Ter valkenjacht, waarvan—den val nabij

Als heel Oud-China—’k zonder treuren schei.

[33]

[Inhoud]

XXXIII.

DE FRANSE REPUBLIEK.

Mij drukt geen wee, nu ook de Half-Feudale

Bourgeois-Respublica verdwijnen moet,

Maar ’k eens haar Vlag als di der Federale

En reiner, heil’ger dan te voor’ begroet.

Zo Dreyfus tans voor bùrger-joden boet,

Waar Rome’s Clerus niet op kan verhalen,

Dat Isrel àlle Kerken waggelen doet:

’t Woord van Zola zal ’t Franse leger stalen,

’t Voert niet naar d’Elzas slechts de Tricolore,

Doch ook den Muur[71] langs, waar Jehoeda wacht

En klaagt en d’Ewen door naar vrijheid smacht,

Maar dra zal Gea[118] ’t als één Staat behoren,

Wen met bazuindrang, als herauten-stem

Frankrijks trompet rijst in Jeruzalem.

[34]

[Inhoud]

XXXIV.

PARIJS.

Ik treur niet bij de grote Wereld-Wejen,

Daar ’k vreugd in ’t zelf—mits schoon—te sterven stel,

Om een Atlantis, overzwalpt van zejen,

Daar ik van levenskracht me zelf niet tel

En vol van hoop, dat weer niew land zal brejen,

Dat langsaam steilend uit het golvenspel

Met groen zich overhuift, ook nu moskejen,

Pagoden, katedralen samen donderen,

Als bliksem het elektries licht de wondere

Verrijzenis velt der oude heil’ge Steden,

Waar vrome pelgrims Ewen henen sreden,

Want uit Parijs—niew Sentrum—rijst als Baken

Reeds d’Eiffel, di héél d’Aard-Bol zal om waken.

[35]

[Inhoud]

XXXV.

FIN-DE-SIÈCLE.

De wind des Tijds verwaajt de litaniën

Van hen, di half deez’ Maatschappij begrepen,

Maar voor een Wereld van Demokraatsiën

—En half voor di der Bourgeoizi benepen—

Weer staarden naar de vroegere Hierarchiën

En met hun oude glori bleven dwepen,

Zo, soms door valse Wetenschap geslepen

Of dwaas, de wrakke Kerken, Monarchiën

Steun schonken.—

Tans gelijk in een der oren

Van een reusachtig, eenzaam Boeddha-Beeld

Een vogel, als om dit te wekken, kweelt,

Wil ik dit wereldschuw geslacht, verloren,

Verdroomd in monnikschap mijn stem toedringen

En ’t van de Aarde en zoete Zonne zingen.

[36]

[Inhoud]

XXXVI.

FIN-D’ERES.[72]

Ook ik wil d’oude Metropolen prijzen

Maar meer de jong’ren, waar het velo-zwiren

Den weerschijn overijlt der licht-paleizen:

Hotels, café’s, waarin dwerg-palmen tiren

Als van stads-zwoelte, waar de treinen grijzen

Van stof langs stage zwaaj van hun kwartiren

Als ewig jagend rad, of di ze’ ontgiren,

Terwijl de telegraaf met dalen, rijzen

Hijgt, zwoegend door hun stoom.—

Doch niet met schempen

Zal ik de stem van mijn gevoelens dempen,

Di klagend luid of fluisterend toch verkonden,

Wat in di Sentra niet werd weergevonden

Van feodale praal uit vroeger Leven,

Di hun de Niwe Era wéér zal geven.

[37]

[Inhoud]

XXXVII.

NOUVELLE ERE.

Heil, wen behuifd door rozig pruimbloem-dak[73]

’t Mensdom den blik naar Nippons zeekring richt,

Als Isrels Adelaar zegenend van zijn strak

Gespannen zwingen licht afvlaagt, ’t gezicht

Doet dekken voor den brand, dien hij ontstak,

Een vuurstroom als een Jacobsladder ligt—

De Zon uit—koolrood over ’t golvenvlak,

Hij, klimmend goudwit hitte-schittering schicht.

Heil, als hij op Parijs daalt, ’t overhàngt

En als de Adelaar van Atlantida,

Maar van Nippón dan tot Amerika

Met wiekgewelf de Wereld-Bol omvangt,

De Rassen—om ’t Latijnse’ één Bond—bestrekt

En d’Aard-Ster als één Stad: Niew-Zion dekt.

Amsterdam.

1897–1898. [45]

II.

KIKOE-NO-HANA.

[49]

[Inhoud]

KIKOE-NO-HANA.[74]

I.

WIMPELS VAN WIROOK.

Ook ginds eindt thans ’t metalen, strenge tingen

Van Spoorweg-Tijd de wild vervloden stonden,

Waar eens uit porseleinen pul de slingen

Van ’t wirook-stokje[75] hun azuur heenwonden

Naar ’t effen lucht-turkoojs. Maar ’t koortsig dringen

Van niwer Leven word nu weergevonden,

Waar statig rijzend, licht in wimpelingen

De ruime Uren van Oud-Nippon zwonden.

Nu … ik, di al het Tijds-Wee mee moest dragen,

Maar ook zijn Vreugd als enk’len slechts genoot,

Schenk elk tot heil, tot rust na ’t moordend jagen,

Dat harde Plicht of bange Zorg gebood,

Deez’ kalme ritmen, di in kringels steilen

Als d’Uren, daar heengeurend eens in ’t IJle.

[50]

[Inhoud]

II.

LEVENSLUST.

Gelijk een moesmé, rood en goud gesmukt,

Een hoorbuis, zwart als lak, in ’t handekijn,

Kortving’rig, mollig-dik, de kintuil drukt

Naar ’t telefoon-mondstuk, wen als van klein,

Klein Jappy[76] haar een poppestem toe tjukt

En luistert, wijl heur voetjes plots weg zijn

In ’t kleed, bij ’t wachten voor haar strik gebukt,

Di reuzenvlinder schijnt, bij ’t spreken fijn

Dan schatert, dat het ver Japan doorklaart

En haar omkaatst op blanken kamerwand

En daalt in ’s hoorders hart als witte brand,

Als bloesemsneew, die uit het lover vaart,

Zo moge ’n lach uit deze Verzen dringen

Als deed zo’n mondje dien om d’Aard-Bol kringen.

[51]

[Inhoud]

III.

RUST.

O dwaas geslacht, dat zich verderft met wanen,

Dat ge’ eindloos voort in arbeids-koorts kunt spoeden,

Met trein en stoomboot, over oceanen

Door tunnels steeds maar ’t tringelen kunt doen woeden

Van telegrafen, dat door pers-vulkanen

’t Hoofd steeds in zwoele’ idejen-walm laat broeden

Als in tropies klimaat, uw kracht voelt tanen

En ’t met nevroze, zwakte moet vergoeden.

Wil van het werkzaam ras der Yankees leren,

Dat ze’ uren soms met niets te doen verdromen,

Voor overmoeheid hen er toe zou doemen,

Tracht soms tot kalmte, stilte weer te keeren,

Zoals de ibis roerloos peinst aan stromen,

Waar flauw slechts vlotting vaart van lotusbloemen.

[52]

[Inhoud]

IV.

KERSTMIS-STEMMING.

Tans bij uw nadering: hoge, heil’ge Nacht,

Verdroom ik voor het vuur naar vaag Voorheen,

Toen met den hogen hoed, in Quaker-dracht[77]

Franklin voor ’t eerst aan ’t Franse Hof verscheen,

Di sinds zo heer als knecht te tojen placht;

Op rust- en feestdag kreeg elk di gemeen

En ider Volk—door stoom- en bliksemkracht—

In dat kostuum word met héél ’t Mensdom Eén.

Plots buigt voor mij een Jap,—een kikoe[78] siert

Wit, keurig ’t zwart, kosmopolities kleed—

En wuift mij heil met den silinder-hoed

Of hìj ook Kerstmis in den dos meeviert,

Waarin ook hèm elk Mens een broeder heet.[79]

En van zijn blanke borst wæ̂mt vredegloed.

[53]

[Inhoud]

V.

’98–’99.

Twaalf Uur!… En twaalf maal voor heel ’t Jaar verron

Bong-bangt m’een gong, nu ’t met een groetgebaar

Een sabel strekt, voor ’t wijkt: met goud galon

Om rode kepi[80] op zwart vrachtend haar,

Op ’t heilig-witte kleed straalloos de Zon,

Lakrood, bezweefd door gouden Adelaar,

En blank chrysanthen, des Mi Kado’s Mon,[81]

In violette sjerp. Na lang gestaar

Tot ’t laatst gedreun, verzwind het, Geest van Strijd,

Maar di in Schoonheid, als nog noojt mij blonk,

Van heel een niwe wereld rust m’ook schonk.

Niew Jaar, dat óók japans mij nader glijd,

Zacht blauw omsleept in gulden kikoe-gloed,

Wees gij tans maar als vredebô gegroet.

[54]

[Inhoud]

VI.

MONGOOLSE STEMMING.

De bonkels, schakels gasgoud kim-ver zwichten

Langs straat-, aan straatbaan saam, lantarens kijken

Eenzaam uit groen, waarin ze weer verwijken,

Nu ’k Amsterdam doordool. De lichten, lichten

Staan als in kappen, spits-mongools; er richten

Zich draken-paren langs hun brons op, lijken

De koppen van elkaar gedraajd te prijken

Om strijd met wreden muil. De standaards spichten

Als kaarsen vroom bij honderden ontstoken

In blauwe tempelhal, waaraan ontloken

De sterren goud heenspetten, vuur-chrizanten,

Di Kami’s kunstig in figuren plantten[82]

Om Boeddha’s hoofd, reus, hoog de Stad ontgrauwend,

Blind voor d’omflonkering slechts zich zelf doorschouwend.

[55]

[Inhoud]

VII.

JAPANSE WEELDE.

Ik wuif m’in droom als vorst, zwart-goud door zalen,

Diep als een zich weerspigelende warande,

Waar gulden reigers op geel tochtscherm pralen

En kleurig jacht en oorlog op de wanden

Van louter goud, waarin portiken stralen

Stervormig of rond staan, lakzwart van randen,

Waar ’t fries langs eiber-, drakendriften dwalen

Van hoek tot hoek. Plots aan roodzijden banden

Rijst bamboe, dun, een transparant gordijn:

Wesp-eng de leest uit haar gehurk oprankend

Zi ’k mijn Kissaki[83] van brokaat beflinterd

En zij rijst mede als een godin in schijn

Van ’t naaldgeknop als sterren ’t haar omsprankend,

Wien ’t goud de wade als ontschilft, omsplintert.

[56]

[Inhoud]

VIII.

TREURIG, TREURIG.

Regen, regen klettert strak

Op dri moesmé’s, klein van voetjes

Trippend vlug op hoge klak.[84]

Wind heft van de arme bloedjes

De kimono, di nu strak

Langs hun benen spant, behoedjes

Huiv’ren zij bijeen in ’t dak

Van hun parasols. Hun snoetjes

Nijgen saam. Ach, d’ogenlichtjes

Staan zo droef in de gezichtjes,

Nu ze’ als vlinders, di verschuilen

Voor een stortvloed, druilen, pruilen.

Dribb’lend schuw langs stratenvlak

Schud het drital: klak, klak, klak.

[57]

[Inhoud]

IX.

IN VOGELVLUCHT.

De heil’ge, witte Reiger spicht

Van hogen tak en klemt nog even

Aan ’t nest, wijl hij de wiken licht

En flappert, stuwt dan heen, gedreven—

Weer roerloos—door het wind-gewicht,

Nog onder d’oksels hem gebleven,

Waarmee hij wateren overschicht.

Zo wil ’k op ritmen ’t Rijk bezweven,

Waar in den dans de moesmé’s wuiven

Als tombo’s,[85] di op meervlak staan,

Waar daken, torens d’aarde ontstuiven,

Gewiekt door wolken bloesems slaan

Om—wen de Zon rijst in de lucht,—

Di als te volgen in zijn vlucht.

[58]

[Inhoud]

X.

TOEKOMSTIGE BOUWSTIJL.

Reeds rijzen smal, strak uit gereik van draden,

Roetwalmen, die droef ’t volks-gemier bezweven,

Sky-skrapers[86] vóórvorm van een lichter Leven,

Dat uit hen stijlt tot plein-brede’ esplanaden

Om Piramiden, star in kolonnaden,

Waarlangs mongoolse luifels, spits geheven

Excelsior wijzen, als simbool van ’t streven

Der Mensheid, die ’t massaal gezwoeg zal smaden

Als ’t log trein-slepen der lokomotiven

En in lucht-jonken vrij daar héén zal kliven.

En tot hun toppen zal de muil van draken,

Di tans slechts op pagoden, dai-ba’s[87] waken,

’t Kristal-gehuif van lichtende fonteinen

Met kleur-brand van Háár levensvreugd doorschijnen.

[59]

[Inhoud]

XI.

JAPANSE MUNT.

Gelijk de Kikoe op het vierkant geld

In zestien bladerspichten stralend ligt

En er de Draak, di in de keerzij knelt

Met wijd geklauw, onttrekt aan het gezicht,

Dekt dit land met zijn perzik-bloej, di dicht

In wolken opbolt ’t onderaards geweld

Dat plots een vuurzuil soms ten hemel richt,

Met lava-vloeden daar de flora velt.

Maar deze Munt van Dai-Kok[88] ginds een Teken

Schijnt tans ’t embleem van heel deez’ niwen Tijd,

Nu ider Volk expanzi zoekt in streken,

Waar d’Aarde breed ligt of ze’ ontginning beid,

Wat haar slechts tot een korte schijnbloej voert,

Waaronder vals een Draak van Oorlog loert.

[60]

[Inhoud]

XII.

EXPANZI-KUNST.

Weg uit de metropolen, in wier straten

Vergeefs reklame kleur laajt om profijt,

Naar land, waar achter d’aanmars van soldaten

De vracht-trein zelf steeds verder rails aanrijd,

Waar d’Ariërs en Mongolen nakroost laten,

Dat weldra ginds tot hoger ras gedijt

En d’oerkracht van nog maagd’lik-jonge Staten

Ook frisse stromen van gezondheid breid

Door ’t duf, klein West-Europa. Moe van ’t teren,

Op zijn kultuur, zag ’k mijn verlangens rekken,

Ook mij in droom-jonk als een reiger-span

Voortspichtend naar het Uiterst Oosten trekken,

Want ’k zocht als dichter niwe schoonheids-sferen:

Tot heil der toekomst-kunst vloog ’k naar Japan.

[61]

[Inhoud]

XIII.

ZIJDETEELT.

Zich rekkend, krimpend als van lampion

’t Papiergerimp kruipt in den heten noen

De zijrups over ’t donzig, zon-nat groen

Van moerbeiblaren, waar hij stof uit won

Voor dradenweefsel om daar zijn kokon

Dan in te hangen, di fel geel tot kloen

Of vlos word afgewield, nadat hij koen

—Uit bruine huls ontpopt—de lucht begon

Te’ omvamen, dien in vlinder-staat verliet.

Zo rijk gevoed door aarde-groen, met kracht

Der Werkelikheid, gedrenkt door gouden zon

Der Fantazi, schept dichters ziel en spon

Zich in zijn werk gans weg, tot hij ’t volbracht

En ’t als gewiekt voor hoger staat ontvlied.

[62]

[Inhoud]

XIV.

NACHT.

Gelijk een moesmé in blauw nachtgewaad[89]

In haar makoera[90] ligt, zodat ze ’t git

Der haren zelfs in slaap nog pralen laat

In speldenkrans, naast een lantaarn, glad-wit,

Welks schijn door boze geesten word gehaat,

Insluimert onder ’t kaya-gaas[91]—gevit,

Luid brommen van muskiten, muggen gaat

Rondom, tot als een god de vuur’ge pit[92]

Ze trekt, tot offers schroejt—zo over stromen,

Rotswanden glijd en glanst een kleed van blauw

Wanneer Nippón zelf weer ter rust wil gaan

Het Rijk slankt heen, verwaasd in web van dauw.

En, opdat geen vuurdraak het wekt uit dromen,

Spant trouw aan d’einder vol en blank: de Maan.

[63]

[Inhoud]

XV.

KAMERSCHERM.

I. HAROE.[93]

Nu ’k eindelijk vrij na zwaren strijd mag pozen

Wil ’k door de simbolike tuinen[94] zweven

Een vlinder,—waar in zalig liefdeleven

Pijnen[95] saamwuiven, bladloos bloesems blozen

Van moeme’[96] en momo[97] of er d’uchtend-rozen

Van wolken in het voorjaar aardwaarts dreven,

Waar bamboe-palmen uit hun ringen streven

Al hoger, daarom tot zinbeeld gekozen

Van hogen leeftijd, waar kapellen deinen

Op bloemdons in den wind, zaad-appels puren

Uit vlammenklokken, diepten, fulp van muren

En moesmé’s over brugjes, enge paden

Door bloemenmist van ’t dwerghout wankend waden

Dat zij godinne’ omzwermd van sterren-schijnen.

[64]

[Inhoud]

XVI.

II. NATSOE.[98]

Rondom de zon-trofee, ’t azuur af, hangen

Lichtblauwe foedzji’s wijder steeds ten hogen,

Of ze als een vloed geluk ter aarde langen.

Van hitte als van krekel-gons bewogen

Zoemt d’atmosfeer en moe van ’t zwoele prangen

Zucht zij uit donker-rode’ azalea-bogen

Met hete monden. Door den gloed bevangen

Zijn de schildpadden—roerloos nu—getogen

In ’t lommer.—

Licht met biwa-tonk’ling glijden

Vioolslank door goudvloed en lotusweiden

De gondels achter gaap van drakenmuilen,

Di geisha’s sluimerend in hun tent omtuilen.

En tot in ’t donkerst diep der huizen lomen

Van Boeddha’s d’ogen tot dof, Indies dromen.

[65]

[Inhoud]

XVII.

III. AKI.[99]

Geen weemoed hier als wijnrood bladeren dalen

Van den ahorn, waar in één jaargetij

De foeyo’s[100] eerst in ’t blank der lente pralen

Dan hoogrood zomers, dan in herfst-kleedij

Van ernstig purper, want één Bloem blijft dralen

En fleurt steeds rozig uit haar vaas van zij,

Eén Vlinder blijft met wijds gewuif hier dwalen,

Eén Vogel juicht, al dolt de sneew voorbij,

Di breed-klassiek om ’t haar-gewicht te dragen

—Trots door een zon van speldentooj omrand—

’t Hoofd in een zuilenpaar van kikoe’s[101] lijst,

Di vleiend en met speelse wajerslagen

In elk seizoen zang, dans en liefde prijst:

De Geisha[12] van het Ewig-Lente-Land.

[66]

[Inhoud]

XVIII.

IV. HOEYOE.[102]

Het pijnhout stompt bevacht na ’t eindloos vlokken-stoejen

’t Getak uit, stil, in ’s Winters witte Oceaan,

Waarin hoogrood alleen gelijk het Zonbal-gloeien

Voor lage lucht—weekgrijs—brugjes en torii’s staan.

Zelfs uit plantages, waar de tee-struik dan gaat bloejen

Ziet men slechts fleur van sneew, van witte vlammen slaan;

Een blank-papier gehucht, welks daken wit bewoejen,

Blokt er als in krijtbleke bergkom op de Maan.

Maar fabuleuzer nog dan, als de bloemen pronken,

Bij ’t zinken van de Zon, wanneer als zilver zand

Sneeuwkorrels tintelen, haar rosé hun wit doet kwijnen.

Gaat tot nirwana[103] ook di gloed verkristallijnen;

Nippón glinst, schittert in mieljoenen wintervonken,

Start, sterrelt tot één Rijk van rozig diamant.

[67]

[Inhoud]

XIX.

STRAAT BIJ AVOND.

Nauw slaat de Zon zijn stralen-wajer dicht

En snelt omhoog nog slechts één bundel licht

Of reeds langs dubbele vuurgierlanden-lijn

Der winkels schommelen bamboe-stengels schijn

Van lampions om menig geel gezicht,

Maar di langs d’ingekeepten haardos zwicht.

In kraft-, peer-, bolvorm hangt als gouden wijn

Hun brand, waarvan ze’ als kleurig matglas zijn

Doorgloejd, en waarom lakzwart randen staan.

Dan in de huizen langs papierwand gaan

Mens-schaduwen: een buigt, een ander wuift,

Een—eerst slechts romp—stijgt, wijkt, strijkt nader, schuift

Plots weg. En klimmend ziet het elpen manemom

Chinese schimmen-mimen, druk en stom.

[68]

[Inhoud]

XX.

STRAFPLAATS.

Op stenig veld[104] waar vroeger moordenaars rilden

In blauwe schandekiel[105] voor hun geleide

Met vreselik masker, aan den helm ter zijde

Horens als duivels, die hen grijpen wilden

Tot prooj nog voor een houw hun lijf verkilde

Door ’t zwaard en op den mutserd ’t kruis zich spreide,

Waaraan brandstichters eens den vuurdood beidden

Vergeefs om Boeddha, di daar zetelt, gilden,

Daar ijlen tans kaal met dri dotten haren

Aan ’t voorhoofd moesko’s[106] met een zorgeloos kijken

Naar vligers[107] di met srik-profiel neerstaren

En hier, nu vroegere moordlust er moest wijken

Voor beter Recht, speelt kind van niwer Tijd

Nog met een beeld van d’oude Gruwzaamheid.

[69]

[Inhoud]

XXI.

BRUILOFT.

Begroet met koto, samisen en fluit,

Met biwa[108] slanke, rood omkoorde trom,[109]

Door den vergeefs waaj’renden bruidegom,

Wiens schouders blauw uitspitsen[110] treed de bruid

Gesluierd, wit, bebloemd haar kago[111] uit,

Nijgt, spreid d’afhoegi achter ’t kapsel om

Als dinares. Uit pot met dubbele tuit[112]

Schenkt ’t vlinderpaar saké in lotuskom.

Van de gezichten aller vrienden gaan

Hel glansen als van blanken wand. Daar staan

Geschenken, reigers[113] en in bloemen ’t beeld

Der echtgenote’. En menig moesmé streelt

Daar ’t loenzend vragen van een jonkmans-oog

En giert en schuilt plots achter wajerboog.

[70]

[Inhoud]

XXII.

WATERVOGELS.

Aan meerbocht als in riten zaal

Van stengelbogen rusten scharen

Van reigers, die in schouderhaal

Den snavel trug den vloed bestaren.

Maar waar het licht flonkt, trekt gedwaal

Van kranen en van ojevaren

Als keizers, wien ’t in godenpraal

Slechts blieft door een paleis te waren.

En soms dan klept na luid gesnater

Hun vlucht fier heersend over ’t water.

Als willen zij de vissers tonen,

Wier sampan-kiel het meer doorruist,

Dat van Amaterazoe’s[114] zonen

De geest in hun gestalten huist.[115]

[71]

[Inhoud]

XXIII.

IN DEN TEMPEL VAN KAMÉ-IDO.[116]

Zo ik bekoord door rose bloesemweelde

Noojt blank velijn met verzen-val, hoogrood,

Met lentegloed van poëzi bedeelde,

Dan hing als liefde-vlag aan kersenloot,

Als daimiyo nooit ten dicht-wedstrijd genoot

Op blanke’ afhoengi minnezang penseelde

En deze als bestroojd met bloemen bood

Aan haar, wier spelden-zon di zielsbloej teelde,

Toch offer ik, zo ik mij niet mag meten

Met velen, di hun dicht-penseel U wijdden

O Ten-Man,[117] U mijn stift van niwer tijden,

Wil ook mij, vreemde duivel, niet vergeten

En ’k zal met ritmen wuivend wajer-zwiren

Nog steeds, o dichtgod, Nippons glori viren.

[72]

[Inhoud]

XXIV.

VOOR DEN STRIJD.

’k Ben niet van ’t weerloos soort bourgeois-poëten,

Dat leeft voor kunst slechts, niet naar welstand taalt,

In week, onmanlijk droomen niet wil weten,

Hoezeer het Geld des dichters heil bepaalt.

Neen, ’k voel mij nu een daimiyo, di—vergeten

Den kamp en ’t koel beleid—door rust zich staalt,

’t Zwaardkoppel, ’t hoornen pantser afgesmeten

In losser dracht en loom met rijzen draalt.

O zalig slingt de wirook van deez’ Uren—

De knieën van mijn geisha’s rond—zijn lint,

Dichtbeelden, of hun dansen ewig duren,

Wijl zoete nevel hun gewank omwind

En ze’, als door wimpels van den ritme’ omvangen,

Schelms smeken om hun vrijheid weer te’ erlangen,

[73]

[Inhoud]

XXV.

JAPANS TONEEL.

Heil wi omvlaagd eerst door de warrel-stromen

Van ’t Eind der Eew, zich zelf word, dan—z’ontvlucht—

In vaster koers van niwer Tijd gekomen,

Maar voor hun aandrang langer niet beducht,

Als in een hoger wereld opgenomen,

Ze schouwt als wolken jagend door de lucht

Om Gea’s[118] Kogel of met stadig stomen

Van kraters hij zijn eter-vaart doorzucht.

Zo—rustig als in een japans teater,

Waar men ’t toneel naar ’t aantal akten deelt

In sektors en doet drajen op een schijf,

Zi ’k als van Mars tablo’s te land, te water

Om d’Aard-Bol wentelen bij elk niew bedrijf,

Waarin de Mensheid haar Histori speelt.

[74]

[Inhoud]

XXVI.

NAAR DE POST.

Een moesmé tript, één arm uit paarse mouw

Als stengel rijzend van een lotusblad,

Waarop de hand, die ’t zonnescherm omvat,

Uitvlagt als bloem, naar ’t postkantoor en nauw

Perst zij het mondje saam in spanning: wat

Wel ’t antwoord is, nu z’als verliefde vrouw

Een brief penseelde en met vouw op vouw

Dien maakte tot heel klein-mystike schat.[119]

Dan droomt ze, hoe fluks een vuurspuwend beest,

Dat trouw steeds trugkeert, ’t Zonneland doorgiert,

’t Epistel naar haar blanken minnaar draagt.

En als hij later ’t in ver land herleest,

Schijnt de chrysanth, die den post-zegel siert

Herinnerings-bloem in storm vandaar vervlaagd.

[75]

[Inhoud]

XXVII.

SATSOEMA-VAZEN.[120]

In rijk vertrek, waarbuiten vlokken dalen

In wintergrijs, staan zwijgend bij ’t rom-rommen

Van haardvuur, vazen met hun tuit als schalen,

Di stilte heffen, van oud goud omglommen

En ’t blank pors’lein, beöuweld met ovalen,

Vleeskleurig, ’t zwart besnord gezicht van drommen,

Di om een Shogoen,[121] breed in hofdracht, pralen

En naar wier voorhoofd zich yebossi’s[122] krommen

Van goud.—

En wijken weer de kille stromen,

Di eerst door reten van de vensters breedden,

Dan schijnt van ’t goud, dat ruig hangt neergegleden

En van hun randen hitte uit te stomen,

Alsof z’er weer de zonnegloed verbreiden,

Die hen bedroop in vroeger lente-tijden.

[76]

[Inhoud]

XXVIII.

BEGRAFENIS.

Twe vossenkoppen rijzen op gedein

Van standaards, als giraffen voor de baar,

Waarop een dode in huisje, blank pors’lein

Als in een toro[123] zit; aan ’t staken-paar

Blankt een lampion en een papier-blad; daar

Gaan bonzen voor tot opening van den trein;

Een man volgt met een lichtje’ of zo in fijn,

Groen gaas de ziel ’t lijk nog verzelt; na het gestaar

Der vossen, na de dragers gaat gebogen

—De vrouwen blank door sluiers overtogen,—

Een reeks verwanten.

’t Sterfhuis staat nu leeg.

En als gevallen door één woesten veeg

Van stormwind liggen schermen neer, dooreen,[124]

Als oosterlingen, kruipend in geween.

[77]

[Inhoud]

XXIX.

DE BERG VAN NIKKO.[125]

Op berg, waar door rouwgroen der seder-kronen

De vlinders als uit vrees zijn truggedrongen

Waar bronzig stond na stond heen-dreunt van gongen,

Daar sluim’ren Dzjimmoe-Tenno’s zonne-zonen

In tempels huivend—als uit licht-regionen—

Uit gouden muren, of di afglans vongen

Van hen, di ’t Volk als steeds onzichtb’ren[126] dwongen

Tot eerbied en ’t nu nog dien afschijn tonen.

De rosse stammen, velen honderd jaren

Staan dicht bijeen als wachters en omringen

Dien naglans van verdwenen Majesteit.

Door ’t somber loof hoort men de winden varen

En in dat zwijgen als de golven zingen

Verdruisend in een Zee van Ewigheid.

[78]

[Inhoud]

XXX.

STATEN-GENERAAL.

Door forse zwaaj van d’Aard-Bol aangedragen

Uit donkeren vormen-dompel rekt en richt

Zich land na land nu naar het niwe Licht,

Dat boven de Bastille uitgeslagen,

Juist honderd jaar daarna door ’t wolk-geschicht,

Van Dzji-Pon-Koewé’s kim roosde’ en welks stagen

Triomftocht reeds Tschoeng-Koewé’s[127] Volkeren zagen,

Welks kust nu in dien gloed gewenteld ligt.

En als tans in Nippon bij ’t openingsfeest

Van ’t Parlement het Volk het troon-woord leest

In rose krant[128] op straat, in tram of trein

En menig hoofd gloejt in den wederschijn

Van zulk een blad, dan lijkt het of het rood

Dier morgen-pracht er elk gelaat bevloot.

[79]

[Inhoud]

XXXI.

WERELD-DRANG.

Ik voel den trek naar verre, verre landen

Der zeelui, di met den kompas-naald vrij

Alom vier Ewen reeds de zeilen spanden,

Van den reporter, di in reiskleedij

Te paard de troepen volgt naar alle stranden.

Zo voer ’k mijn dichtros d’eskadrons terzij,

Waarmee ’k—trots roof en moord, bij gloed van branden,—

De wording schouw der niwe Maatschappij.

En waar zij andere volken overmanden:

Op Cuba en in China, de Transvaal,

Zi ’k toch, hoe na den Gier van ’t Kapitaal,

Di breed-uit voor Japs, Yankees, Britten streeft,

De Duif hoog over bajonetten zweeft.—

Ik voel den trek naar verre, verre landen.…

[80]

[Inhoud]

XXXII.

SCHEIDENS-UUR.

Nog eens wil ’k als de luchte vlinder zwiren

Om rode klokken der kamelia-bomen,[129]

Wier kelken met een blos van vlammen tiren

Of al de zefir-zwoelten di ontstromen,

Nog eens den dans van ranke geisha’s dromen,

Wien wajers als ontploojde sterren siren,

Waaraan zij, d’aard bestengelend, neergekomen,

Plots weer druk flapperend het azuur in giren,

Nog eens naar Boeddha’s flonkend aanschijn staren,

Kalm schouwend tegen d’eigen oogen-schermen

Gelijk de Zon ze luikt bij ’t nedervaren,

Als d’avondvonken reeds om ’t zenit zwermen,

En aan Nippon nog enkele strofen wijden,

Hoe ook het uur reeds dreigt van ’t eind’lik scheiden.

[81]

[Inhoud]

XXXIII.

LICHT.

Hier—toen in ’t Westen nog de dichters zegen

Voor ’t Kruis, hun heir in wolken wirook zonk,

Hun in de Katedraal weer ’t hoofd genegen,

Van het Geloof slechts arm’lik kaarsgloed blonk,—

Sloeg uit mijn borst een brand het Oosten tegen

Als bloem van vuur, di open door den dronk

Van zon met oog-, en hand-kelk—in een regen

Van goud geheven—al zijn vlammen schonk

Aan ’t Licht der Wetenschap, dat uitgewajerd,

Geweldig als in Japans oorlogsvlag,

Weer joeg door den eind-eewsen nevel-bajerd,

Waar ’k de Chrysanth,[130] wit in den niwen dag,

Door ’t wapperend, vorstelik Violet omlajerd,

Als ’t Rad van den Vooruitgang stralen zag.[131]

[82]

[Inhoud]

XXXIV.

RIJK VAN DE ZON.…

Rijk van de Zon met huizen als waranden,—

Waarheen de kroon der palmen luisterend zinkt,

Als van ’t balkon getonk der semsin[132] dringt

Door gloejend-blauw gesnoerde foedzji-wanden,

Waar om de parasols in moesmé’s handen,

De vlinder als om aardse zonnen zwingt,

Waar ’t schijnt of de vulkaan slechts wirook slingt

Om in d’azuren hemel-zaal te branden,

En waar de geisha luwten, bloem-aroom

Wuift naar den zwier van liefde’s wajertale,—

’t Is of licht heel Uw leven zwind, een droom,

Langs luchtweg, dien kapellen spoorloos dwalen …

Wi naar Uw kust van Altijd-Lente vaart,

Vind in Japan het Paradijs op aard!

[83]

[Inhoud]

XXXV.

BETERE TIJDEN.

’k Wist, toen ’k derwaarts de dichterwiken strekte

Om op te gaan in zoete zonnegloed

Als vogels, di hij op de torii’s wekte,

Als vissen, zilverend in bevonkten vloed,

Hoe ginds ook de fabrieks-walm ’t zwerk bedekte,

De Bourgeoizi van koorts om goud doorwoed,

Den arbeid—ook van vrouwen, kinderen—rekte,

Di ze’ in masjine-holen kwijnen doet.

Maar niet voor hen slechts, di van jachten ’t schouwen,

Deed mij de Muze’ een beter wereld blauwen

Nog schoner dan van Oud-Japan ons heugt,

Doch waar ook ’t Volk na politike rechten

Zich financiële vrijheid zal bevechten,

De wajers schud hoog-uit van levensvreugd.

[84]

[Inhoud]

XXXVI.

WEDERGEBOORTE.

Hier ben ’k Europa’s schiereiland[133] ontweken,

Den woesten strijd op uitgeputten grond,

In Jong-Japan, in nauw ontgonnen streken,

Toen ’k ginds nog vals-modern reaksi vond,

Hier lang reeds Babel’s Cyclen-Reeks[134] bleef steken,

En ’t Iroha[135] voor ’t telegraaf-srift zwond,

Waar ’t Gele Ras zo toonde plots te breken

Met alles, wat het aan ’t Voorheen nog bond.

Hier zag ’k den hemel d’eerste stralen schoren

Der Zon van een Beschaving zonder weerga,

Hoe, wáár men ook in ’t puin der ouderen woelt.

’k Werd in dit Eden, di Natuur herboren

En ’k heb bij ’t naderen ener niwe Era

Me’ er weer een oermens èn een god gevoeld.

[85]

[Inhoud]

XXXVII.

NIRWANA.

Eens—naar de mythen van dit Rijk gewagen—

Ontlook een Lotus in de hemelkringen,

Waarvan de reuzenbladen, uitgeslagen,

De Aarde—daarin sluimerend nog—omvingen

Als luchtboog.[136] ’t Is of nu reeds bij het dagen

Zo’n Bloem weer vaamt vaneen, welks kartelingen

Een jonger Globe—in haar schoot voldragen—

Langs hare kim met rozengloed omringen

En dra Zij zelf in de Voleinding troont,

Waarin eens Boeddha’s Werelds Kelk bezweefde,[137]

’t Nirwana spoedig ook mijn strijd bekroont,

Waarin ik haar herschepping medeleefde.

Dan wil ’k in Rust, waar ’k star nu heen blijf stijgen,

Hoog Gea’s Uni-Adelaar kampwaars tijgen.

[86]

[Inhoud]

XXXVIII.

HET OUDE LIED.

’k Word in droom door harmonika-orgeling gestoord,

Waar »Wilhelma« in spreekt »van Nassouwe.«

Zo klein-vroom—en toch groot—psalmt het zeevolk van boord

Tot den Heer als: »schilt ende betrouwen.«

Weer wenkt westwaarts de Drikleur, ’t Oranje mij voort,

Waar langs Amsterdam d’IJ-wateren stouwen,

Waar door wolkwit en grijs toch het zonnetje gloort

Over Hollands wijd groenende gouwen.

Neen, in ’t Rijk van de Rijzende Zon, de Chrysanth

Zal mij langer geen geisha meer pajen,

O, ik wou nu wel schouwen van ver uit het want

Naar het land, waar de tulpvlammen lajen,

In de velden bij ’t blond starend duin, aan het strand …

Naar het land, waar de molentjes drajen!

[87]

[Inhoud]

XXXIX.

SAYONARA.[138]

De laatste rozige’ eiland-toppen stuiven

Reeds weg in witte wazen, di aantijgen

Van ’t Oosten, waar straalloos de Zon golf-kuiven

Voor zilveren kim koolrood berimpt.—Nog nijgen

—’t Kleed eng saamvattend—geisha’s tot mij, schuiven

De lucht betrippend nader: lachend stijgen

Zij achter ’t zeil van ’t witte schip en wuiven

Er wind in met hun wajers. Maar plots zijgen

Zij in ’t azuur bijeen met droef geöog,

Waar ’t zog—hun loop te snel—de kiel navloog.

Tans: arme moesmé’s, hoe met lonken, wenden

Gij m’ook wilt houden in Uw tooverban,

Kan ’k slechts van ver U nog wat kussen zenden

Als laatst: »Vaarwel!«—»Tot weerziens!«—aan … Japan!

Amsterdam.

1898–1902. [38]

[Inhoud]

TOELICHTINGEN.

Verschillende verklaringen zijn onnodig voor de meer beschaafden, doch daar ik dit werk ook toegankelijk wilde maken voor di arbeiders, welke reeds onze literatuur beginnen te kennen, is daardoor het aantal noten groter dan voor de ontwikkelden uit de burgerklasse nodig was.

Voor mijn spelling, radikaler dan de Kollewijnse, verzoek ik de welwillendheid der lezeressen en lezers, daar ik zo doortastend mogelik di wens te verniwen tot behoud en verbreiding van onze taal in Zuid-Afrika en elders. De internaatsionale woorden srijf ik zoveel mogelik leesbaar voor vreemdelingen, daar deze o.m. de materi vormen van de Esperanto, een wereldtaal-stelsel, dat veel goeds bevat, al beschouw ik dit niet als de Wereldtaal van de toekomst. Soms heb ik opzettelik ter wille van de staatsi een woord ouderwets gespeld, b.v. in XXI: de Bloem »Chrysanth.«

[1]  Foedzji-No-Hana, de wistaria chinensis een blauwe, ook donkerblauw bloejende klimplant, di de Japanners langs latten en luifels neer laten hangen.

Door een noodlottig toeval kwam ik zeer lang in den waan, dat deze rose bloemen had en heb dit eerst kunnen wijzigen na de verschijning der verzen, waarin de foedzji voorkomt, in N. Gids, XXe Eew, enz. ↑ [a] [b]

[2]  Naast een tijdrekening in cyclen van 60 jaar, tans reeds de 76e, tellen de Japanners ook vanaf de stichting van hun Rijk door Dzjimmoe-Tenno en naar de regerings-tijdperken van elken Mi Kado afzonderlik. ↑

[3]  Moetsoe-Hito, spreek uit Moets-Chto (met ch als in het duitse Knecht, Recht), naam van den tegenwoordigen Keizer, welke betekent Man des Vredes. Hij werd Mi Kado in 1867, maar kreeg eerst in 1868 werkelik de macht in handen. ↑

[4]  Mei-Dzji spreek uit Meej-Dzji, naam van zijn bestuurs-periode, di betekent Verlichte Regering. ↑

[5]  Dzji-Pon-Koewé: Rijk waar de Dag begint, Rijk van de Rijzende Zon, Cipango, Japan. Ch spreek uit als in het Duitse Licht. ↑

[6]  Moessoemé spreek uit moesmé, meisje. ↑

[7]  Fana kojomi: bloemenkalender. ↑

[8]  Een inktkoker als hier besreven, ziet men veel als weelde-artikel. ↑

[9]  Samisen of semsin, citer met lange hals en vierkant klankbord. ↑

[10]  Afhoegi, wajer. Afhoengi in Tokio-dialekt. ↑

[11]  Koto, een soort liggende harp. ↑

[12]  Geisha, spreek uit geej-sja, zangeres en danseres. ↑ [a] [b]

[13]  Obi, zijden gordel met breden strik op den rug. ↑

[14]  De oorlogsvlag van Japan is wit, tot in de hoeken bestraald door een hoogrode, zestien-stralige Zon en bezet met een rand van violet, de kleur der dynasti. ↑

[15]  Zeilwagen, chinees vervoermiddel. ↑

[16]  Sampan, chinees vaartuig. ↑

[17]  Tao, het rechte Pad der Deugd volgens de leer van Lao-Tszé. ↑

[18]  Cobor, spreek uit: sabór, russise katedraal. ↑

[19]  De Tijger, gevleugeld op geel veld is de vlag van den vorst van Korea. ↑

[20]  Union Jack, bijnaam van de Engelse vlag. ↑

[21]  Dai-Nippón, Groot-Japan. ↑

[22]  Sinds 1897 heeft ook Japan zijn sociaal-demokratise partij onder leiding van Sen Josef Katayama. ↑

[23]  Daimiyo, edelman, eigenlik: grote naam. ↑

[24]  Volgens Plato, Buffon en niwere onderzoekers, di dit steeds meer bevestigen (Zi Nouv. Revue van 15 Dec. ’95 en 15 Dec. ’97) lag er vroeger een vasteland tussen Amerika en Europa. Zelfs doen taalkundige navorsingen vermoeden, dat de Algonquinezen in Canada en de Inca’s in Peru verwant waren evenals de Franse en Spaanse Basken met de bewoners van Atlantis. Het schijnt ook, dat de vroegere Sahara-Zee, gedeeltelik afgeleid door de Egyptenaren door den Bahr-el-Ghazal naar hun rijk, door een vreselike katastrofe, den zogenaamden Zondvloed, genoteerd door de Chinezen in 2297 v. Chr., zich uitstorte over Atlantis. ↑

[25]  Yucatan, schiereiland van Mechico. ↑

[26]  Etrurië, Tuscia, Toscane. ↑

[27]  On, bijbelse naam voor Egypte. ↑

[28]  Tomahawk, indiaans skalpeermes. ↑

[29]  Wat ik hier meld van de Romeinse wetgeving, stond jaren geleden—meen ik—in de Fortnightly Review. ↑

[30]  Dante werd geboren in Florence, Michel Angelo Buonarotti op Florentijns grondgebied en de Corsicaanse Buonaparte’s zijn misschien—gerechtelik werd het altans erkend—verwant met de Toscaanse. ↑

[31]  Wigwam, indiaanse hut. ↑

[32]  Zilverland, Amerika. ↑

[33]  Dolmen of hunnebedden, gallise begraafplaatsen. ↑

[34]  De optise telegraaf is zoover de weinige gegevens van Atlantis veroorloven te beweren met zekerheid, slechts fantazi, evenals meer in deze groep verzen over dit rijk of di rijken (?) ↑

[35]  In de Nouv. Revue van April ’93 kwam een artikel voor: Le Secret de Pyramides de Memphis van L. Mayou, waarin word aangetoond, dat zonder twijfel het verhaal in Genezis van het Paradijs voor een groot deel tenminste van Egyptise afkomst is en dat Eden was de landstreek om de vroegere Sahara-Zee. De vier stromen in dien lusthof zijn niet de in den Bijbel genoemden, althans niet van het Paradijs bedoeld door de Egyptenaren, maar de Niger, de Triton, de Oued-Noun en de Oued-Draa. ↑

[36]  In Midden-Afrika bouwen de wevervogels nest-koloniën onder een strojen afdak of parasol om de bomen. ↑

[37]  De welbekende Appel van Eva, de Almoeder, was de Aard-Bol (zi bovengenoemd artikel) waarin de Mens met den »tand« der spade »beet« tot het graven van kanalen, »bevruchting.« De Egyptise priesters wisten reeds, dat de aarde een bol was. Het grondvlak van de grote Piramide van Cheops, di een bepaald aantal malen in haar oppervlakte was begrepen, diende tot meetkundige uitdrukking van haar uitgestrektheid. En gelijk de Grote Sfinx met het menselik hoofd en lewenlijf het simbool was van den Nijl, wiens hoofd (de menselike geest) den stroom beheerste en aan [42]wiens einde de leew huisde, terwijl zes merken van steen op de borst de zes Nijl-watervallen voorstellen, zo was di Piramide meteen een beeld van Egypte zelf. De bovenste drihoekige kamer daarin duide de Nijl-Delta aan, de middenste galerij den Nijl, di zich in twee lagere gangen, den Blauwen en den Witten Nijl, splitste. ↑

[38]  Teb of Typhon is de Egyptise god der alles verzengende hitte. ↑

[39]  Het wentelend zwaard is de Zon. Zi Genezis III, 24. ↑

[40]  De Foedzji-Yama, de bekende krater van Japan, even vaak afgebeeld op japanse schilderijen als de Vesuvius op italiaanse. ↑

[41]  The flowers that bloom in the spring: De bloemen, di bloejen in de lente. ↑

[42]  De tulpboom krijgt eerst bloemen, later pas groen, de hier bedoelde is de magnolia obovata. ↑

[43]  Tchaya: teehuis. ↑

[44]  Chibatsi, (spreek ch. uit als in het duitse Hecht,) komfoor uit messing, een schotel met kolen om pijpen aan te steken. ↑

[45]  Tcha, tee. ↑

[46]  Volgens een chinese opvatting, door de Japanners overgenomen, was de aarde vierkant. ↑

[47]  De violette vlag van het Keizerlik Huis heeft in het midden een witte, zestienbladige Chrysanthemum, gestileerd in den vorm van een rad. ↑

[48]  Mi Kado, titel des keizers, betekent Verheven Poort. ↑

[49]  Hara-kiri, zelf-exekuutsi door het openrijten van den buik. Spreek r uit tegen het verhemelte. ↑

[50]  Astraal licht, stralende eterise bol, di helderzienden kunnen waarnemen. ↑

[51]  Kogo, de eerste vrouw uit den keizerliken [43]harem, keizerin. Spreek g uit als in: Gabe. ↑

[52]  Er staat »omringd,« daar dit kapsel in vorm van het algemene japanse afwijkt en slechts door de Keizerin en de hofdames word gedragen. ↑

[53]  Een kenmerk van den japansen adel is het arendsprofiel. ↑

[54]  De lotusbloem, waarop de Boeddha (Wijze) zetelt is het hoofdsimbool van den boeddhistisen godsdienst. ↑

[55]  Boetsoe in het japans: Boeddha. ↑

[56]  Nirwana: Voleinding, Zilerust door de vernitiging der ijdele begeerten. ↑

[57]  Torii, japanse poort bestaande uit twee masten met een dwarsbalk en daarboven een chinees gestileerd juk. Ze staan vooral voor tempels. ↑

[58]  Bonze, boeddhisties priester. ↑

[59]  Karma, de gerechtigheid, di onverbiddelik loont en straft tot in de volgende geslachten. Het Rad der Karma wentelt de gevolgen van idere daad terug op den dader en zijn nakomelingen. ↑

[60]  Het Sintoïsme, de oorspronkelike godsdienst van Japan, welke ook in China bestaat, is de verering van goden, heröen en voorvaderen. De hoofdsimbolen er van zijn de Spigel als beeld van de Schoonheid, wellicht ook van de Zon, een edelsteen of meestal een kogel van bergkristal, een zwaard en de gohei, witte repen papier samenhangend en dikwijls aan de randen verguld en uit één stuk gesneden van twijfelachtige betekenis zover ik weet. Men onderstelde, dat de Kami of geest van een god zich er op neerzette; verder een banier van brokaat. ↑

[61]  Miya: sintoïstise tempel. ↑

[62]  Kami, geest van een voorvader of god. ↑

[63]  Tegenwoordig is de krater van de Foedzji-Yama een meer. ↑

[64]  Osman, naam van de Turkse dynasti. ↑

[65]  Bedoeld is het Testament van Peter den Groten, dat de russise politiek beheerst. ↑

[66]  Een brug over den Bosforus verbind Constantinopel met Skoetari. ↑

[67]  Aja Sofia, thans moskee aldaar, vroeger een christelike kerk. ↑

[68]  De Kaäba, tempel te Mekka met den heiligen Steen der Muzelmannen. ↑

[69]  Daar de Keizer van China de beschermer is van alle godsdiensten in zijn Rijk, kan Peking, waar hij zetelt, als men wil, hun middenpunt genoemd worden. ↑

[70]  In Japan bestaat sinds de XIIIe Eew de z.g. Shin-sekte, een soort protestante Boeddhisten. ↑

[71]  De Muur is di van Salomo’s Tempel, waar de Hebrejen nog altijd treuren. ↑

[72]  Onder de literatuur en den tijd Fin-d’ères versta ik de tegenwoordige, van het einde der islamitise, joodse, chinese, christelike jaartellingen enz. di plaats moeten maken voor één pannaatsionale, di der Niwe Era, Nouvelle Ere. ↑

[73]  Pruimenboom, sakoera word ook wel japanse kersenboom genoemd, doch heeft geen eetbare vruchten. Met rose, ook witte bloemen: de Yamasakoera. ↑

[74]  Kikoe-no-Hana: Chryzantemums. ↑

[75]  De Japanners brandden vroeger tot het meten van den tijd wirookstokjes. ↑

[76]  Jappy, verkleinwoord van de Engelse afkorting Jap voor Japanners. ↑

[77]  Het kostuum der Quakers werd de revoluutsionaire dracht van den Tiers-Etat, nadat Franklin in di kleding, de hoge hoed, zwarte frak en lange broek het Hof bezocht van Lodewijk XVI. ↑

[78]  Kikoe: chryzant. ↑

[79]  Volgens de leer van Confucius. ↑

[80]  De Japanse kavaleri draagt rode kepi’s. ↑

[81]  Mon: blazoen. ↑

[82]  De Japanners planten chryzanten in allerlei fantastise vormen. ↑

[83]  Kissaki of Kogo: Keizerin. ↑

[84]  Bij regenweer lopen de japanse vrouwen op houten sandalen met twe blokjes er onder, een soort klakken. ↑

[85]  Tombo’s: waterjuffers. ↑

[86]  Sky-skrapers, de amerikaanse huizen van twintig en meer verdiepingen. ↑

[87]  Dai-ba, japanse burcht. ↑

[88]  Dai-Koku (spreek uit Dai-Kok) de god van den rijkdom. ↑

[89]  De gewone kleur van het nachtgewaad der japanse vrouwen is blauw. ↑

[90]  De makoera vervangt het hoofdkussen; het is een kleine sraag, in het midden hol, zó dat het hoofd er in rust. ↑

[91]  Kaya, een soort van gaas, waaronder men daar sluimert, dinend tot beveiliging tegen de muskiten. ↑

[92]  Naast het rustbed brand een witte lamp om de boze geesten te verjagen in den vorm van een overlangs geopenden silinder op een voetstuk. ↑

[93]  Haroe: lente. ↑

[94]  Vele planten in de japanse tuinen hebben een simbolise betekenis. ↑

[95]  De pijnboom, matsoe, di het mannelik en vrouwelik geslacht verbeeld. ↑

[96]  Moeme: pruimenboom. ↑

[97]  Momo: perzikboom. ↑

[98]  Natsoe: zomer. ↑

[99]  Aki: herfst. ↑

[100]  Foeyo: de hibiscus mutabilis, een plant, welks bloemenkroon kleur-wisselt, eerst wit, dan rood en eindelijk purper. Deze bloejt in Japan in den herfst. ↑

[101]  De Kikoe: chryzantemum is de naatsionale bloem en dáár de herfst-tooj bij uitnemendheid. ↑

[102]  Hoeyoe: winter. ↑

[103]  Nirwana, toestand van zalige reinheid, betekent letterlik het verwajen tot niets d.w.z. der boze hartstochten, hier echter gebruikt in den zin van overgang uit dofheid tot doorschijnendheid. ↑

[104]  Dit veld bevind zich in Yeddo (Tokio). Onder een banaanboom staat er een Boeddhabeeld. ↑

[105]  De misdadigers droegen en dragen misschien nog alleen een kiel van blauwe boomwol en loshangende haren. ↑

[106]  Moesko: knaap, moesmé: meisje. ↑

[107]  De japanse kinderen spelen met vligers van allerlei fantastise vormen met maskers er op, in de gedaanten van boeddha’s met dikke buik, vampirs, enz. ↑

[108]  Biwa: een soort mandoline. ↑

[109]  De Japanners hebben een smalle, lange trom, di met één hand word beslagen. ↑

[110]  Het huweliksgewaad bestaat o. m. uit een blauwe, wijd uitstaande plastron. ↑

[111]  Kago: een open draagstoel, di op de schouders van twe man gedragen word. ↑

[112]  Bij bruiloften word door de z.g. vlinders, twe bruidsmeisjes met kolossale strikken uitgedost, in den vorm van kapellen, aan het jonge paar saké, een drank uit rijst gestookt, geschonken uit een metalen pot met dubbele tuit als een simbool van trouw. ↑

[113]  Reigers zijn als bruidsgeschenk en in het algemeen in Japan een zinnebeeld van geluk. ↑

[114]  Volgens de overlevering stammen de Mi-Kado’s af van Amaterazoe, de godin der Zon. Zij leefden in fabelachtige weelde zeer afgezonderd. ↑

[115]  De Japanners geloven aan zielsverhuizing. ↑

[116]  De tempel van Kamé-Ido is gewijd aan Ten-Man, de Apollo der japanse dichters, aan wien ze als ex-voto hun penselen wijdden. ↑

[117]  Ten-Man zelf, een dichter uit de IXe Eew, werd later als zodanig geëerd. ↑

[118]  Gea: de Aarde. ↑ [a] [b]

[119]  De Japanners vouwden vroeger—misschien nog—hun briven heel klein op in de enveloppen. ↑

[120]  Satsoema, dit soort porselein is wit, met goud voornamelijk gekleurd. ↑

[121]  Shogoen: stadhouder, plaatsvervanger van den keizer. Deze hadden sinds de XVIIe Eew, sinds het optreden van den stadhouder Hiéyazoe, de macht in handen, totdat de adel, di van hen hoe langer hoe meer afhankelik werd, aan den tegenwoordigen Mi-Kado zijn oorspronkelike macht teruggaf en met deze en de japanse bourgeoizi het Rijk in alle opzichten modernizeerde. ↑

[122]  Yebossi’s: zwart verlakte, smalle silinderhoeden, naar voren omgebogen en met banden gedragen om de kin, blijkbaar gemaakt om den haardos, op het midden van den schedel naar voren vallend, te omvatten. Men ziet dit hoofddeksel zeer vaak verguld afgebeeld op satsoema-porselein. ↑

[123]  Toro: stenen of bronzen lantaren. ↑

[124]  Het door elkaar werpen van de kamerschermen is een japans teken van rouw. ↑

[125]  De berg van Nikko is de begraafplaats der japanse keizers. ↑

[126]  Voor keizer Moetsoe-Hito zijn rijk hervormde, waren de vorsten steeds onzichtbaar, slechts de adel mocht soms hun geheiligde persoon aanschouwen. ↑

[127]  Tschoeng-Koewé: Rijk van het Midden, China. ↑

[128]  Zulk een krant is daar de demokratise Yorodzoe, gedrukt op rose papier. ↑

[129]  De kamelia’s groejen in Japan niet [92]aan struiken, maar als rode klokken aan bomen, zelfs van tien meter hoog. ↑

[130]  De vlag van het keizerlik Huis van Japan is violet met een witte Chryzant, heraldiek gestileerd met zestien bladen. ↑

[131]  De oorlogsvlag is wit met een hoogrode stralende zon en violetten rand, de naatsionale wit met een straalloze, hoogrode zonbal. ↑

[132]  Semsin: samisen. ↑

[133]  Europa is geen werelddeel dan alleen met Azië te zamen, gelijk o. m. reeds door Von Humboldt werd opgemerkt. De beste naam daarvoor acht ik er een, afgeleid juist van de vroegere, voornaamste grensscheiding, van den Oeral, nl. Oeralië en voor geheel Zuid-Amerika: Columbia. ↑

[134]  De Japanners telden den tijd naar het stelsel der cyclen van vijfmaal twaalf jaar, elk jaar genaamd naar een der Tekenen van den Direnriem, dat ze aan de Chinezen hebben ontleend, die het gemeen hadden of kregen met de Babyloniërs, toen de eersten als de Po-Sin (de Honderd Geslachten) van uit Mesopotamië trekkend, China veroverden, maar:

1o. Hun jaartelling, nu in den 75en cyclus, ruim 4500 jaar, is in zoover al verouderd, dat ze niet meer rekenen van af een mytologies begin der wereld, doch met getallen van geologen en darwinianen.

2o. Hun vroeger Niewjaar is van half Februari of Maart op 1 Januari gesteld.

3o. In plaats van een officiële rustdag om de vijf dagen,—niet voor het volk, dat als vaste rustdag alléén [93]Niewjaar kende—hebben zij nu den christeliken Zondag om de zes dagen.

4o. Sinds 1873 vervangt de gregoriaanse kalender de babylonise.

5o. Zij hebben het stelsel aanvaard van den internaatsionalen spoorweg-zonetijd, waarop weldra logies de invoering ener pannaatsionale jaartelling, het begin van een niwe Era volgen moet.

6o. Zij weten als wij, dat reeds in 1792 de Fransen één jaartelling wilden brengen aan alle Volken der Aarde, sinds Jaar 1 van de Republiek. ↑

[135]  Iroha, het japanse silben-schrift, overgang van woord- naar het letterschrift. ↑

[136]  Japanse Genezis. ↑

[137]  Simbolies: de wereld weldra doordrongen van Boeddha’s leer in den modernen vorm van teozofi verniewt zich daardoor en heeft dan di middeneewse godsdienst niet meer nodig, maar vraagt reeds om een hogere dan deze, het Christendom, den Islam, de Voorvaderen-Verering der Chinezen en Japanners en het Judaïsme. Het Nirwana, de Voleinding, de Rust, waar de geslachten met Gautama Boeddha ten voorbeeld naar streefden, word—zoover het mogelik is—in de niwe Era bereikt en daarmee vervalt het Boeddhisme zelf dat er heen voeren moest, tegelijk met de genoemde godsdiensten om plaats te maken voor het Messianisme, den Culte de la Raison, den Godsdienst der Rede. ↑

[138]  Sayonara: Vaarwel! ↑

COLOFON

Beschikbaarheid

Dit eBoek is voor kosteloos gebruik door iedereen overal, met vrijwel geen beperkingen van welke soort dan ook. U mag het kopiëren, weggeven of hergebruiken onder de voorwaarden van de Project Gutenberg Licentie in dit eBoek of on-line op www.gutenberg.org.

Dit eBoek is geproduceerd door het on-line gedistribueerd correctieteam op www.pgdp.net.

Metadata

Titel:

Japanse verzen

Auteur:

Jacques Karel Rensburg

Info https://viaf.org/viaf/202386700/

Aanmaakdatum bestand:

2023-05-25 21:16:31 UTC

Taal:

Nederlands

Oorspronkelijke uitgiftedatum:

1903

Codering

Dit boek is weergegeven in oorspronkelijke schrijfwijze. Afgebroken woorden aan het einde van de regel zijn stilzwijgend hersteld. Kennelijke zetfouten in het origineel zijn verbeterd. Deze verbeteringen zijn aangegeven in de colofon aan het einde van dit boek.

De inhoudsopgave voor het tweede deel van dit boek is samengevoegd met die van het eerste deel. Hetzelfde is gedaan met de noten (Toelichtingen) aan het einde van beide delen. De noten zijn hierbij opnieuw doorlopend genummerd.

Documentgeschiedenis

- 2023-05-19 Begonnen.

Verbeteringen

De volgende verbeteringen zijn aangebracht in de tekst:

Bladzijde

Bron

Verbetering

Bewerkingsafstand

n.v.t., 43

[Niet in bron]

.

1

14

Etrurie

Etrurië

1 / 0

31

Käaba

Kaäba

2 / 0

66

t

’t

1

71

Kamé Ido

Kamé-Ido

1

78

‘

.

1

78

.

,

1

*** END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK JAPANSE VERZEN ***

Updated editions will replace the previous one—the old editions will be renamed.

Creating the works from print editions not protected by U.S. copyright law means that no one owns a United States copyright in these works, so the Foundation (and you!) can copy and distribute it in the United States without permission and without paying copyright royalties. Special rules, set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to copying and distributing Project Gutenberg™ electronic works to protect the PROJECT GUTENBERG™ concept and trademark. Project Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you charge for an eBook, except by following the terms of the trademark license, including paying royalties for use of the Project Gutenberg trademark. If you do not charge anything for copies of this eBook, complying with the trademark license is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose such as creation of derivative works, reports, performances and research. Project Gutenberg eBooks may be modified and printed and given away—you may do practically ANYTHING in the United States with eBooks not protected by U.S. copyright law. Redistribution is subject to the trademark license, especially commercial redistribution.

START: FULL LICENSE

THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE

PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK

To protect the Project Gutenberg™ mission of promoting the free distribution of electronic works, by using or distributing this work (or any other work associated in any way with the phrase “Project Gutenberg”), you agree to comply with all the terms of the Full Project Gutenberg™ License available with this file or online at www.gutenberg.org/license.

Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg™ electronic works

1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg™ electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to and accept all the terms of this license and intellectual property (trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy all copies of Project Gutenberg™ electronic works in your possession. If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project Gutenberg™ electronic work and you do not agree to be bound by the terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.

1.B. “Project Gutenberg” is a registered trademark. It may only be used on or associated in any way with an electronic work by people who agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few things that you can do with most Project Gutenberg™ electronic works even without complying with the full terms of this agreement. See paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project Gutenberg™ electronic works if you follow the terms of this agreement and help preserve free future access to Project Gutenberg™ electronic works. See paragraph 1.E below.

1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation (“the Foundation” or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project Gutenberg™ electronic works. Nearly all the individual works in the collection are in the public domain in the United States. If an individual work is unprotected by copyright law in the United States and you are located in the United States, we do not claim a right to prevent you from copying, distributing, performing, displaying or creating derivative works based on the work as long as all references to Project Gutenberg are removed. Of course, we hope that you will support the Project Gutenberg™ mission of promoting free access to electronic works by freely sharing Project Gutenberg™ works in compliance with the terms of this agreement for keeping the Project Gutenberg™ name associated with the work. You can easily comply with the terms of this agreement by keeping this work in the same format with its attached full Project Gutenberg™ License when you share it without charge with others.

1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in a constant state of change. If you are outside the United States, check the laws of your country in addition to the terms of this agreement before downloading, copying, displaying, performing, distributing or creating derivative works based on this work or any other Project Gutenberg™ work. The Foundation makes no representations concerning the copyright status of any work in any country other than the United States.

1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg:

1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate access to, the full Project Gutenberg™ License must appear prominently whenever any copy of a Project Gutenberg™ work (any work on which the phrase “Project Gutenberg” appears, or with which the phrase “Project Gutenberg” is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, copied or distributed:

This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and most other parts of the world at no cost and with almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included with this eBook or online at www.gutenberg.org. If you are not located in the United States, you will have to check the laws of the country where you are located before using this eBook.

1.E.2. If an individual Project Gutenberg™ electronic work is derived from texts not protected by U.S. copyright law (does not contain a notice indicating that it is posted with permission of the copyright holder), the work can be copied and distributed to anyone in the United States without paying any fees or charges. If you are redistributing or providing access to a work with the phrase “Project Gutenberg” associated with or appearing on the work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the Project Gutenberg™ trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or 1.E.9.

1.E.3. If an individual Project Gutenberg™ electronic work is posted with the permission of the copyright holder, your use and distribution must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked to the Project Gutenberg™ License for all works posted with the permission of the copyright holder found at the beginning of this work.

1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg™ License terms from this work, or any files containing a part of this work or any other work associated with Project Gutenberg™.

1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this electronic work, or any part of this electronic work, without prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with active links or immediate access to the full terms of the Project Gutenberg™ License.

1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any word processing or hypertext form. However, if you provide access to or distribute copies of a Project Gutenberg™ work in a format other than “Plain Vanilla ASCII” or other format used in the official version posted on the official Project Gutenberg™ website (www.gutenberg.org), you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon request, of the work in its original “Plain Vanilla ASCII” or other form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg™ License as specified in paragraph 1.E.1.

1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, performing, copying or distributing any Project Gutenberg™ works unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.

1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing access to or distributing Project Gutenberg™ electronic works provided that:

- • You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from the use of Project Gutenberg™ works calculated using the method you already use to calculate your applicable taxes. The fee is owed to the owner of the Project Gutenberg™ trademark, but he has agreed to donate royalties under this paragraph to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments must be paid within 60 days following each date on which you prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax returns. Royalty payments should be clearly marked as such and sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the address specified in Section 4, “Information about donations to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation.”

- • You provide a full refund of any money paid by a user who notifies you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he does not agree to the terms of the full Project Gutenberg™ License. You must require such a user to return or destroy all copies of the works possessed in a physical medium and discontinue all use of and all access to other copies of Project Gutenberg™ works.

- • You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the electronic work is discovered and reported to you within 90 days of receipt of the work.

- • You comply with all other terms of this agreement for free distribution of Project Gutenberg™ works.

1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg™ electronic work or group of works on different terms than are set forth in this agreement, you must obtain permission in writing from the Project Gutenberg Literary Archive Foundation, the manager of the Project Gutenberg™ trademark. Contact the Foundation as set forth in Section 3 below.

1.F.

1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread works not protected by U.S. copyright law in creating the Project Gutenberg™ collection. Despite these efforts, Project Gutenberg™ electronic works, and the medium on which they may be stored, may contain “Defects,” such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by your equipment.

1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the “Right of Replacement or Refund” described in paragraph 1.F.3, the Project Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project Gutenberg™ trademark, and any other party distributing a Project Gutenberg™ electronic work under this agreement, disclaim all liability to you for damages, costs and expenses, including legal fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH DAMAGE.

1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a written explanation to the person you received the work from. If you received the work on a physical medium, you must return the medium with your written explanation. The person or entity that provided you with the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a refund. If you received the work electronically, the person or entity providing it to you may choose to give you a second opportunity to receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy is also defective, you may demand a refund in writing without further opportunities to fix the problem.

1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth in paragraph 1.F.3, this work is provided to you ‘AS-IS’, WITH NO OTHER WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO WARRANTIES OF MERCHANTABILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.

1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any provision of this agreement shall not void the remaining provisions.

1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone providing copies of Project Gutenberg™ electronic works in accordance with this agreement, and any volunteers associated with the production, promotion and distribution of Project Gutenberg™ electronic works, harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, that arise directly or indirectly from any of the following which you do or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg™ work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any Project Gutenberg™ work, and (c) any Defect you cause.

Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg™

Project Gutenberg™ is synonymous with the free distribution of electronic works in formats readable by the widest variety of computers including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from people in all walks of life.

Volunteers and financial support to provide volunteers with the assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg™’s goals and ensuring that the Project Gutenberg™ collection will remain freely available for generations to come. In 2001, the Project Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure and permanent future for Project Gutenberg™ and future generations. To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 and the Foundation information page at www.gutenberg.org.

Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation

The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non-profit 501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal Revenue Service. The Foundation’s EIN or federal tax identification number is 64-6221541. Contributions to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent permitted by U.S. federal laws and your state’s laws.

The Foundation’s business office is located at 809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887. Email contact links and up to date contact information can be found at the Foundation’s website and official page at www.gutenberg.org/contact

Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation

Project Gutenberg™ depends upon and cannot survive without widespread public support and donations to carry out its mission of increasing the number of public domain and licensed works that can be freely distributed in machine-readable form accessible by the widest array of equipment including outdated equipment. Many small donations ($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt status with the IRS.

The Foundation is committed to complying with the laws regulating charities and charitable donations in all 50 states of the United States. Compliance requirements are not uniform and it takes a considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up with these requirements. We do not solicit donations in locations where we have not received written confirmation of compliance. To SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any particular state visit www.gutenberg.org/donate.

While we cannot and do not solicit contributions from states where we have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition against accepting unsolicited donations from donors in such states who approach us with offers to donate.

International donations are gratefully accepted, but we cannot make any statements concerning tax treatment of donations received from outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff.

Please check the Project Gutenberg web pages for current donation methods and addresses. Donations are accepted in a number of other ways including checks, online payments and credit card donations. To donate, please visit: www.gutenberg.org/donate.

Section 5. General Information About Project Gutenberg™ electronic works

Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg™ concept of a library of electronic works that could be freely shared with anyone. For forty years, he produced and distributed Project Gutenberg™ eBooks with only a loose network of volunteer support.

Project Gutenberg™ eBooks are often created from several printed editions, all of which are confirmed as not protected by copyright in the U.S. unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily keep eBooks in compliance with any particular paper edition.

Most people start at our website which has the main PG search facility: www.gutenberg.org.

This website includes information about Project Gutenberg™, including how to make donations to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.

Table of Contents

INHOUD.

FOEDZJI-NO-HANA.1 I. PROLOOG VOOR ANNO 2558 (1898) DER Japanse Tijdrekening, Jaar 302 VAN MOETSOE-HITO’S3 MEI-DZJI.4

II. Foedzji-No-Hana.

III. Serenade.

IV. Geisha’s.

V. Port-Arthur.

VI. De Rijzende Zon.

VII. Saluutschot.

VIII. De Draak van China.

IX. Volkeren-Morgen.

X. Pan-Mongolisme.

XI. De Internaatsionale.

XII. Flirt.

XIII. Onheilsbode.

XIV. Atlantis.

XV. De Adelaar der Atlantiden.

XVI. De Dochters van Atlantis.

XVII. In oude tijden.…

XVIII. De Grote Vloed.

XIX. ’t Verloren Eden.

XX. De Atlantise Oceaan.

XXI. Het Chrysanthen-Rijk.

XXII. The flowers, that bloom in the spring.…41

XXIII. Avondstond.

XXIV. De Mi Kado.

XXV. De Kogo.

XXVI. Uit de Midden-Ewen.

XXVII. Het Sintoïsme.60

XXVIII. Stervende Adel.

XXIX. De Vuurvloed.

XXX. De Val van Rome.

XXXI. De Val van Mekka.

XXXII. De Val van Peking.69

XXXIII. De Franse Republiek.

XXXIV. Parijs.

XXXV. Fin-de-Siècle.

XXXVI. Fin-d’Eres.72

XXXVII. Nouvelle Ere.

II. KIKOE-NO-HANA.

KIKOE-NO-HANA.74 I. Wimpels van Wirook.

II. Levenslust.

III. Rust.

IV. Kerstmis-Stemming.

V. ’98–’99.

VI. Mongoolse Stemming.

VII. Japanse Weelde.

VIII. Treurig, treurig.

IX. In Vogelvlucht.

X. Toekomstige Bouwstijl.

XI. Japanse Munt.

XII. Expanzi-Kunst.

XIII. Zijdeteelt.

XIV. Nacht.

XV. Kamerscherm. I. Haroe.93

XVI. II. Natsoe.98

XVII. III. Aki.99

XVIII. IV. Hoeyoe.102

XIX. Straat bij avond.

XX. Strafplaats.

XXI. Bruiloft.

XXII. Watervogels.

XXIII. In den Tempel van Kamé-Ido.116

XXIV. Voor den Strijd.

XXV. Japans Toneel.

XXVI. Naar de post.

XXVII. Satsoema-Vazen.120

XXVIII. Begrafenis.

XXIX. De Berg van Nikko.125

XXX. Staten-Generaal.

XXXI. Wereld-Drang.

XXXII. Scheidens-Uur.

XXXIII. Licht.

XXXIV. Rijk van de Zon.…

XXXV. Betere Tijden.

XXXVI. Wedergeboorte.

XXXVII. Nirwana.

XXXVIII. Het Oude Lied.

XXXIX. Sayonara.138

TOELICHTINGEN.

Colofon

Beschikbaarheid

Metadata

Codering

Documentgeschiedenis

Verbeteringen

THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE